Në stërvitjen ushtarake „Aurora 26” në Suedi, operatorët ukrainas të dronëve për një kohë të shkurtër i nxorën jashtë funksionit automjete të blinduara dhe njësi të tëra të NATO-s. Goditjet ishin të simuluara, teknika nuk u shkatërrua vërtet - por rezultati është i pakëndshëm: tanke të shtrenjta dhe automjete të blinduara në letër dilnin nga lufta, të rrëzuara nga fluturake që kushtojnë një pjesë të vogël të vlerës së tyre.

Rolin e kundërshtarit të supozuar e morën pjesëtarët e Korpusit të Parë të Gardës Kombëtare të Ukrainës „Azov”. Me dronë zbulues dhe goditës me pamje nga personi i parë, disa herë e shpuan mbrojtjen e njësive perëndimore dhe i detyruan organizatorët të ndalonin e të rinisnin pjesë të stërvitjes. Efikasiteti i tyre ishte i tillë sa pjesëmarrja iu kufizua në faza të veçanta - që njësitë e tjera të mos pësonin humbje të plotë të simuluar të teknikës.

Tank prej milionash kundër droni prej disa qindra eurosh

Stërvitja u mbajt nga 27 prilli deri më 13 maj nëpër Suedi, me aktivitetet kryesore në ishullin strategjikisht të rëndësishëm Gotland në Detin Baltik. Morën pjesë më shumë se 18.000 ushtarë nga 13 shtete. Ekipin ukrainas e përbënin pjesëtarë të Brigadës së Parë Operative Presidenciale „Burevij” dhe Brigadës së 20-të Operative „Lubart”.

Detyra e tyre ishte e thjeshtë dhe e ashpër: t'u ofronin njësive perëndimore atë me çka forcat ruse dhe ukrainase përballen çdo ditë - zbulim të pandërprerë nga ajri, zbulim të shpejtë të lëvizjes dhe sulme me dronë të lirë. Në një rast operatori sulmoi një tank „leopard 2”, ndërsa ushtari që kishte braktisur automjetin përpiqej ta rrëzonte dronin me armë këmbësorie. Skenë që e përshkruan gjithë asimetrinë në një fjali.

Kritika nuk ishte për pajisjet

Ukrainasit ishin më kritikë ndaj organizimit të manovrave, pauzave të gjata mes operacioneve dhe kufizimeve të rrepta për përdorimin e fluturakeve pa pilot. Për njësi që vijnë nga fronti ku dronët armiqësorë e mbikëqyrin vazhdimisht terrenin dhe sulmojnë sapo zbulojnë një objektiv, një ritëm i tillë nuk ka shumë lidhje me luftën e vërtetë.

Vlerësimi i tyre ishte se ushtritë perëndimore ende i planifikojnë operacionet luftarake sikur të kenë kohë të mjaftueshme për grumbullim, vendosje dhe zhvendosje të njësive të mëdha. Në kushte reale, një përqendrim i tillë njerëzish dhe teknike do të zbulohej dhe sulmohej menjëherë. Përfundimi i një prej pjesëmarrësve: forcat e armatosura perëndimore në formën e tanishme nuk janë gati për luftë bashkëkohore.

Lufta ndryshon më shpejt se ushtritë

Dronët që mund të blihen ose montohen për disa qindra ose mijëra euro sot i gjejnë, i ndjekin dhe i paaftësojnë tanket me vlerë miliona. Mbi front veprojnë njëkohësisht fluturake zbuluese, dronë goditës, luftë elektronike dhe sisteme për transmetim të dhënash që e heqin pothuajse plotësisht mundësinë e lëvizjes së pavërejtur.

Thelbi i paralajmërimit nga Gotlandi nuk është se NATO-s i mungon teknika e shtrenjtë. Por se ajo teknikë ende përdoret sipas rregullave të luftërave të mëparshme. Ndërsa ushtritë perëndimore planifikojnë manovra të gjata dhe i kufizojnë dronët me rregulla stërvitjeje, fusha bashkëkohore e betejës ndryshon nga java në javë.

Ky është lajm që ia vlen ta lexojë kushdo që mendon se mbrojtja matet me buxhete dhe fotografi paradash. Teknika më e shtrenjtë në botë mori mësim nga operatorë me fluturake nga dyqani i hobit - sepse ata vijnë nga një vend ku gabimi paguhet menjëherë. A e lexojnë ushtritë e rajonit të njëjtin mësim, apo presin që dikush tjetër ta mësojë i pari?