Ndërsa gjysma e Evropës mendon si të tërheqë më shumë njerëz, Zvicra më 14 qershor votoi për diçka në dukje bizare - një kufizim kushtetues të numrit të banorëve në 10 milionë deri në vitin 2050. Propozimi nuk vjen nga ndonjë grupim margjinal, por nga partia më e madhe e djathtë në vend, SVP.

Argumentet e propozuesve janë të njohura nga e gjithë Evropa: tepër imigracion, presion mbi shërbimet publike, mungesë banesash. Por qeveria, parlamenti, punëdhënësit dhe sindikatat - të gjithë ishin kundër. Paralajmërimi është konkret dhe i kushtueshëm: kufizimi mund ta detyronte Zvicrën të shkëpuste marrëveshjen për lëvizjen e lirë me BE-në dhe me këtë të rrezikonte qasjen në tregun e përbashkët evropian. Dhe kjo vetëm tre muaj pasi vendi nënshkroi një marrëveshje më të thellë për integrim ekonomik me Unionin.

Interesante është që edhe disa nga udhëheqësit e vetë SVP-së pranuan se propozimi është më shumë një "zgjues" sesa politikë serioze - një mënyrë për ta shtyrë qeverinë të bëjë diçka me imigracionin, jo një synim i vërtetë për ta hequr lëvizjen e lirë. Me fjalë të tjera, referendum si mesazh, jo si ligj. Sondazhet ishin të ndara: më herët dukej se propozimi mund të kalonte, ndërsa matjet e fundit treguan se humori po kthehej kundër tij.

Për Ballkanin, njerëzit e të cilit prej dekadash mbushin pikërisht ekonominë zvicerane - nga kantieret te spitalet - ky është një lajm me shije të hidhur. Vendi që jeton edhe nga duart tona tani voton nëse të na e mbyllë derën. Dhe këtu është ironia që ia vlen të thuhet me zë: pikërisht ata që frikësohen nga "shumë njerëz" rrallë pyesin kush ua ndërton ndërtesat, kush ua pastron rrugët dhe kush ua kujdeset të moshuarit. Zvicra mund të numërojë deri në dhjetë milionë sa të dojë - por ekonomia, ndryshe nga referendumi, nuk gënjen për atë kujt i duhen ato duar.