Na lokalitetu Tumbe Kafe u Bitolju, nekadašnjoj kasarni, broj pronađenih neeksplodiranih ubojnih sredstava iz Prvog svetskog rata dostigao je neverovatnih 1.443 - i to na samo jednoj parceli.

Pirotehničar iz bitoljske Direkcije za zaštitu i spasavanje u sredu je prijavio nalaz velikog broja eksplozivnih sredstava. Nakon preciznog prebrojavanja, brojka je zastrašujuća: 540 minobacačkih granata, 371 ručna bomba i 532 granate za rovovski top - sve iz Prvog svetskog rata. Sredstva su pronađena i bezbedno uklonjena.

Bitolj i bitoljski region jedno su od najgušće „miniranih" područja iz Velikog rata na Balkanu - front je prolazio baš tuda pre više od jednog veka. Ali brojka od 1.443 sredstva na jednoj jedinoj parceli je podsetnik da rat koji je završio pre tri generacije još uvek leži zakopan pod našim nogama.

Svaki ovakav nalaz je i mala lekcija iz istorije i realan bezbednosni rizik. Ova sredstva nisu bezopasni muzejski eksponati - i posle sto godina, star eksploziv može da ubije. Zato je posao pirotehničara, koji retko stiže do naslova, jedna od onih tihih profesija koje nas bukvalno čuvaju od prošlosti koja odbija da ostane zakopana.