39 odsto. Toliko iznosi prosečna otvorenost 81 jedinice lokalne samouprave u Makedoniji prema Indeksu otvorenosti za 2026. godinu - jedan procentni poen manje nego lane. Indeks su izradili Fondacija „Metamorfozis” i Ruralna koalicija, a rezultati su predstavljeni na tematskom forumu u Građanskom resursnom centru u Skoplju 25. septembra.

Na vrhu je Kriva Palanka sa 73 odsto, za njom Demir Hisar sa 68, Kočani sa 67 i Karpoš sa 64 odsto. Sve četiri koriste digitalnu platformu mZaednica, preko koje građani prijavljuju lokalne probleme, komuniciraju sa opštinom i učestvuju u anketama i javnim konsultacijama.

Centar za socijalne inovacije Blink 42-21, koji razvija platformu, ističe rezultate kao kontekst za svoj trogodišnji rad sa opštinama. Ali indeks ne utvrđuje da je aplikacija razlog za bolje ocene - otvorenost se meri kroz više praksi u radu opštine, a ne kroz jedan digitalni alat. mZaednica trenutno radi u 11 opština, a sledeći izazov, kažu iz organizacije, jeste da građani dobijaju jasan odgovor šta se desilo sa njihovim prijavama i predlozima.

„Otvorena opština je opština u kojoj je građanin blagovremeno obavešten, ali može i da pita, da učestvuje, da utiče i da traži odgovornost”, rekla je programska direktorka „Metamorfozisa” Danče Danilovska-Bajdevska.

To je standard. Realnost je da prosečna opština ne stiže ni do polovine njega, a lane je bila malo otvorenija nego ove godine. Kad je najbolja na 73, a prosek na 39, pitanje nije kakva nam aplikacija treba. Pitanje je zašto toliko opština i dalje tretira građanina kao molioca pred šalterom, umesto kao nekoga kome duguju odgovor?