39 отсто. Толку изнесува просечната отвореност на 81 единица на локалната самоуправа во Македонија според Индексот на отвореност за 2026 година – еден процентен поен помалку од лани. Индексот го изработија Фондацијата „Метаморфозис“ и Рурална коалиција, а резултатите беа претставени на тематски форум во Граѓанскиот ресурсен центар во Скопје на 25 септември.

На врвот е Крива Паланка со 73 отсто, по неа Демир Хисар со 68, Кочани со 67 и Карпош со 64 отсто. Сите четири ја користат дигиталната платформа мЗаедница, преку која граѓаните пријавуваат локални проблеми, комуницираат со општината и учествуваат во анкети и јавни консултации.

Центарот за социјални иновации Блинк 42-21, кој ја развива платформата, ги посочува резултатите како контекст за својата тригодишна работа со општините. Но индексот не утврдува дека апликацијата е причината за подобрите оценки – отвореноста се мери низ повеќе практики во работата на општината, не низ една дигитална алатка. мЗаедница моментално работи во 11 општини, а следниот предизвик, велат од организацијата, е граѓаните да добиваат јасен одговор што се случило со нивните пријави и предлози.

„Отворена општина е општина во која граѓанинот навреме е запознаен, но може и да праша, да учествува, да влијае и да побара отчетност“, рече програмската директорка на „Метаморфозис“, Данче Даниловска-Бајдевска.

Тоа е стандардот. Реалноста е дека просечната општина не стигнува ни до половина од него, а лани била малку поотворена отколку годинава. Кога најдобрата е на 73, а просекот на 39, прашањето не е каква апликација ни треба. Прашањето е зошто толку општини сè уште го третираат граѓанинот како молител пред шалтер, наместо како некој на кого му должат одговор?