Štip će ove godine primiti 336 prvaka. Lane ih je bilo 27 više. To je gotovo celo jedno odeljenje koje je nestalo u jednoj godini - i to nije greška u računu, već trend koji traje godinama.

Prema podacima iznetim na konferenciji za novinare od Snežane Saneve, rukovoditeljke Sektora za obrazovanje i javne delatnosti u opštini Štip, u osnovnim školama od prvog do devetog razreda od 1. septembra nastavu će početi 3.548 učenika. U srednjem obrazovanju brojka je 2.021, od kojih 508 u prvoj godini. Ukupno 5.569 učenika započeće novu školsku godinu u gradu.

Za poređenje, pre više od jedne decenije Štip je imao preko 10.000 učenika u osnovnom i srednjem obrazovanju zajedno. Danas ih je ispod 5.600. To nije smanjenje - to je prepolovljavanje u životnom veku jedne generacije.

Brojka koja stoji iza brojke

Razlog nije misterija i nije obrazovna politika. Prema podacima iz publikacije o regionima Državnog zavoda za statistiku, u Istočnom regionu je 2024. godine rođeno 936 dece, a preminulo je 1.974 građana. Prirodni priraštaj je minus 1.038. Kada jedna godina donese hiljadu ljudi manje, petnaest godina kasnije to se vidi u broju klupa u prvom razredu.

Iz opštine kažu da je razlika ove godine manja nego prethodnih godina - što je tehnički tačno, ali je uteha tipa „padamo sporije”. Saneva je navela da i u srednjem obrazovanju ima smanjenja, ali da to nije pokazatelj jer učenici mogu da se upišu i u drugim gradovima.

Zatvaranja škola u Štipu nema. Ali devetoletka „Goce Delčev” ulazi u proces optimizacije - od ove godine neće primati učenike u prvi razred i u narednih pet godina postepeno će se zatvarati. Prvaci će se upisivati u druge škole. Reč je „optimizacija”, ali ono što se dešava jeste da jedna škola polako prestaje da postoji.

U susednom Delčevu ove godine zatvaraju se četiri područne škole, a proces optimizacije obuhvata više odeljenja širom regiona.

Ovo je deo koji se retko izgovara naglas kada se govori o iseljavanju. Ne odlazi samo radna snaga - odlazi i sledeća generacija koja se ovde nikada neće ni roditi. Školska klupa je najprecizniji demografski instrument koji imamo, zato što ne laže i ne koriguje se. Pitanje za Štip i za ceo istok nije ko će držati časove, već kome.