Рокот за доставување понуди за организација на прославата за 35 години независност истекол во петок, 8 мај, напладне. Пристигнала една единствена понуда од околу сто страници. Во вторник, 12 мај, Владата заедно со продукцијата „Авалон“ веќе ја презентираше програмата пред камерите, со Дејвид Гета како главно име.

Меѓу петокот напладне и вторникот има четири календарски дена, од кои два се викенд. Во тој прозорец, според јавниот повик, требало да се отвори документацијата, да се провери нејзината комплетност, да се изврши суштинска евалуација, да се процени продукциската и финансиската оправданост, да се подготви извештај, да се донесат одлуките и избраниот субјект да биде подготвен за официјална владина презентација.

Станува збор за проект вреден околу 5,5 милиони евра јавни пари.

Комисија што сама си ја смени улогата

Најинтересната противречност не е во роковите, туку во тоа што кажува самата комисија за себе. Во јавниот повик стои црно на бело дека таа ја спроведува постапката, врши евалуација, изготвува извештај со предлог за најповолен понудувач и оценува цел спектар критериуми: квалитет и иновативност на концептот, продукциска вредност, очекуван јавен интерес, техничка и логистичка подготвеност, финансиска оправданост и транспарентност.

А нејзиниот претседател Николче Мицевски сега тврди дека комисијата практично служела само за да утврди дали документите биле комплетни и навреме доставени.

Двете тврдења не можат да бидат истовремено точни. Ако повикот е во право, тогаш телото што оценувало проект од пет милиони евра го направило тоа – и извештајот постои. Ако Мицевски е во право, тогаш суштинската евалуација предвидена со повикот ја извршил некој друг, а тој некој има име.

Претседателот на комисијата, потоа автор во програмата

Тука приказната станува потешка. Истиот Мицевски што претседавал со комисијата подоцна се појавува како автор на аранжманите за концертот на Хозе Карерас – дел од истата прослава.

Промоторот Бобан Милошески јавно изјавил дека со својот „пријател и долгогодишен соработник Николче Мицевски“ разговарале за тој проект цели две години. Мицевски пак тврди дека во моментот кога ја водел комисијата не знаел дека подоцна ќе биде ангажиран во програмата.

Два наводи, два спротивни временски распореди, и еден многу конкретен документ што би го разрешил прашањето – формална изјава за непостоење судир на интереси, ако таква е дадена пред учеството во комисијата.

Што точно се бара

Од Левица бараат објавување на целосниот извештај на комисијата, записниците од нејзината работа, индивидуалните оценки доколку постојат, образложението за секој критериум, одлуката за избор, датумот на известување на избраниот реализатор и целата временска линија од доставувањето на понудата до официјалната најава.

Логиката е едноставна: кога во постапката пристигнала една понуда, поимот „најповолен понудувач“ има смисла само ако јавноста може да види врз што е утврдена таа поволност. Во спротивно, евалуацијата е само бирократска патека до однапред подготвен исход.

Од СДСМ бараат истото – да се објават сите документи и да се каже кои се членовите на комисијата во Државна лотарија што ги одбирала компаниите и по кои критериуми се делеле над 5 милиони евра.

Сцената зад сето ова

Заднината ја прави приказната потешка. Истата недела кога се бараат овие документи, лозарите во Тиквешијата ги копаат сопствените насади затоа што нема откуп, а пиперката се откупува за 15 денари при производствена цена од 26.

Никој не тврди дека државата не смее да одбележи 35 години независност. Прашањето е друго и е сосема конкретно: зошто постапка за пет милиони евра народни пари треба да остане зад затворени врати, ако сето тоа било беспрекорно чисто?