Шест години. Толку долго, според кривичната пријава на МВР, една вработена во Одделението за управни работи во Скопје ја користела својата службена шифра за да внесува категории во возачки дозволи на луѓе што не ги исполнувале условите. Од 3 септември 2020 до 24 август 2026 година. Дваесет и едно лице добило дозвола што не ја заслужило, а уште едно останало во обид.

Но најтешкиот дел од оваа приказна не е бројот на дозволи. Најтешкиот дел е дека истата вработена веќе еднаш била отстранета од работното место токму поради ова. Во февруари 2021 година е суспендирана, потоа отпуштена од министерството, поради кривична пријава за злоупотреби при издавањето лични документи. А на 15 јануари 2025 година, врз основа на судска пресуда, е вратена назад – во истото одделение, со истите овластувања, со истата шифра.

Системот што сам се врати на местото на злосторството

Прочитајте го тоа уште еднаш. Државата ја отстранила, судот ја вратил, а таа продолжила. Периодот наведен во пријавата почнува во 2020 и завршува во 2026 – што значи дека делото, според сомнежите, не запрело ниту во времето кога таа била надвор од системот, туку продолжило кога системот повторно ѝ ги отворил вратите.

Кој ја носел таа одлука за враќање? Судот донел пресуда, тоа е јасно. Но кој во министерството потоа проценил дека човек со отворена кривична пријава за злоупотреба со лични документи треба да се врати баш во одделението што издава лични документи? Судската пресуда налага враќање на работа – таа не налага враќање на истата шифра со истите овластувања.

Четворица посредници и една мрежа

МВР утврдило дека четири лица дејствувале како посредници: наоѓале заинтересирани возачи, ги поврзувале со службеничката и ја координирале постапката сè до одобрувањето во електронскиот систем. Значи не станува збор за услуга направена на роднина или пријател, туку за организиран канал со свои луѓе на терен.

Вкупно 27 лица се пријавени. За вработената постојат основи за 22 дела „фалсификување исправа“ и едно во обид. Останатите се сомничат за соизвршителство. Шестмина отишле и чекор понатаму – ги употребиле тие дозволи при премин на државната граница, а двајца од нив со нив извадиле и сертификати за професионална компетентност за возачи во меѓународен превоз на патници и стоки.

Овој дел е оној што треба да загрижи

Сертификат за професионален возач во меѓународен превоз на патници значи дека човекот има право да вози автобус полн со луѓе преку граница. Двајца го добиле тоа право врз основа на дозвола што, според пријавата, никогаш немало да ја добијат по регуларен пат. Не се знае колку километри веќе изминале и со колку патници.

МВР го извести Министерството за транспорт и побара вонреден надзор врз правните лица кои вршат обука или посредуваат при издавање такви сертификати, како и преиспитување на законитоста на веќе издадените. Тоа е точниот следен чекор, но доаѓа со шест години задоцнување.

Обвинителството бара притвор за вработената и за уште две лица, за 17 предложило мерки на претпазливост, а седуммина осомничени се недостапни за органите на прогонот. Седум луѓе во бегство од случај што бил откриен во сопствената куќа на министерството.

Од МВР најавуваат и дисциплинска постапка со суспензија до нејзиниот крај. Пет години по првата суспензија. Прашањето што останува не е дали ќе има постапка – ќе има. Прашањето е дали некој ќе провери колку други шифри во тој ист систем работеле сите овие години без никој да ги погледне.