İran, gemilerin Hürmüz Boğazı'ndan geçmesi için 2 milyon dolara kadar ödeme yapmasını talep ediyor - basit bir argümanla: eğer Süveyş ve Panama yapabiliyorsa, onlar neden yapmasın? Soru, uluslararası deniz hukukunun açıldığı ana kadar haklı görünüyor. O an, diplomatik pratikte nadiren yüksek sesle açıklanan düzgün bir fark ortaya çıkıyor: kanallar insan eseridir, boğazlar doğa eseridir.

Tahran taksiyi „savaş tazminatı" ve „seyrüsefer hizmetleri", çevre koruma ve artırılmış güvenlik karşılığı olarak haklı çıkarıyor. Umman ile boğaza giriş için özel izinler talep edeceği ortak bir protokol planlıyor. Asya nakliye şirketlerinin bir kısmı sessizce ödemeye razı oldu. Ana küresel operatörler - ABD, Çin ve tüm Körfez ülkeleri - kesinlikle reddediyor.

Bu kez neden işlemiyor? Deniz uzmanlarına göre, UNCLOS (BM Deniz Hukuku Sözleşmesi), doğal boğazlardan „transit geçişi" garanti eder ve kıyı ülkelerinin onu engellemesini yasaklar. Yalnızca kılavuzluk ve çekme gibi hizmetler için sınırlı taksilere izin verilmiştir. Diğer her şey uluslararası hukukun ihlali sayılır.

Süveyş ve Panama farklı kategoridir. Bunlar yapay su yollarıdır, egemen devletler tarafından büyük masrafla inşa edilmiş ve sürdürülmüştür. Bu yüzden Süveyş geçiş ücretlerinden yıllık yaklaşık 4 milyar dolar üretiyor; Panama da aynı şekilde ücret alıyor. Uluslararası rejim bunu geri dönen bir yatırım olarak tanır. Hürmüz, doğal bir boğaz olarak inşaat projesi değildir - kendiliğinden var.

İran'ın şu anda yaptığı, ekonomik kaldıraçla uluslararası hukuku test etmektir. Dünya petrol ve gazının beşte biri Hürmüz'den geçtiği için gelir potansiyeli devasa. Ama çatışma potansiyeli daha büyük. Bir ülke hukukun serbest olması gerektiğini söylediği şey için ücret almaya başladığında, diğer ülkelerin iki seçeneği vardır - ödeyin, ya da topla „hayır" deyin. Ve tam da bu ikilem nedeniyle Hürmüz, üç aydır gezegenin en istikrarsız deniz yoludur.