Dün hükümet binası önünde besiciler toplandı. Koyun Yetiştiricileri Birliği, koyun çiçeğinden şimdiye dek 7.000 ile 10.000 arası koyunun öldüğünü, 40 ila 50 sürünün yok olduğunu ve yaklaşık 40 ailenin gelirsiz kaldığını savunuyor. En çok etkilenen bölge doğu - İştip yöresinde sürülerin yüzde 70 ila 80'inin etkilendiğini söylüyorlar.

Birlik başkanı Naser Cemaili, ölçeği gösteren veriyi de paylaştı: Makedonya'da şu anda yaklaşık 250.000 ila 300.000 koyun var. Şimdiye kadar 50'den fazla odak bulunuyor.

Tazminat: kilo başına 100 dinar

Besicilerin üç talebi var - daha hızlı aşılama, tazminatın yeniden değerlendirilmesi ve sürüleri yok olanlar için özel bir fon.

Tazminat şu anda kilo başına 100 dinar. Kumanova'dan yetiştirici ve Yönetim Kurulu üyesi Milena Veliçkoviç soruyu doğrudan sordu: piyasa fiyatı tazminat tutarının beş katı olan soylu koyunlar ne olacak?

Ve daha basit ikinci bir soru: sübvansiyonlar ne olacak? Yanıt yalnızca 1 Temmuz'dan sonraki vakalar için geldi, oysa o tarihten önce de yok olan sürüler var.

Avlularda yatan ölü hayvanlar

Cemaili, yorum gerektirmeyen bir tablo anlattı. Ölen hayvanların haftalarca sahiplerinin avlularında yattığı oluyor, çünkü onları götürecek kimse yok, nereye gömüleceği de belli değil.

Ek bir risk de besicilerin bir kısmının, hasta olup olmadığını bilmeden hayvanlarını hayvan pazarlarına götürmesi. Pazarlar aşılanmamış hayvanlarla ve hareket belgesi olmadan işliyor.

Cemaili, hastalığın birkaç sürüde tespit edildiği ve 20 gün sonra kimsenin gelmediği bir olaya da dikkat çekti.

Resmi yanıt: 500.000 doz, ama şartlı

Tarım Bakanlığı aynı gün, kurumların koordineli bir yanıt içinde olduğunu bildirdi. Türkiye'den bağış olarak 500.000 doz aşı sağlandı, bu günlerde gelmesi bekleniyor; Avrupa Komisyonu'na ek miktarlar için talep iletildi. EUVET ekibinden uzman desteği de istendi.

Uygulamadan önce aşılar güvenlik ve saflık açısından zorunlu laboratuvar testinden geçecek, aşılama ise sonuçların doğrulanmasından sonra, resmi plana göre ve Gıda ve Veterinerlik Ajansı denetiminde başlayacak.

Bununla birlikte bir uyarı da geldi. Ajansın onayı olmadan kendi masrafıyla yapılan her aşılama yaptırıma tabi olacak - ve bu durumda sahibinin ne hasta hayvanlar için tazminat ne de el konulanlar için zarar bedeli hakkı olacak.

Besicilerin alamadığı gerekçe

Burada iki taraf esaslı bir noktada ayrışıyor. Veliçkoviç, aşılama konusunun bir aydan fazladır müzakere edildiğini ve aleyhte gerçek bir gerekçe duymadıklarını söylüyor - AB'ye ihracat yasağı ihtimali dışında. O yasak için de, iddiasına göre, geçerli olup olmayacağına ve ne kadar süreceğine dair resmi bilgi yok.

Önerisi net: koyunculuğu kurtarmanın bedeli Avrupa pazarına kapanmaksa, o zaman devlet yeni pazarlar açmalı. Örnek olarak Sırbistan'ın mayısta ihracat için Cezayir pazarını açtığını hatırlattı.

Ona göre ne hastalıktan gelen et ne de aşı sonrası et insanlara zararlı - aşılanmış koyunların sütü ve eti için bekleme süresi yok. Cemaili de hastalığın insanlar ve gıda üzerinde etkisi olmadığını vurguluyor.

Her iki taraf da farklı konularda haklı

Kurumlar, kontrolsüz aşılamanın epidemiyolojik takibi zorlaştırdığı ve önlemlerin etkinliğini azaltabileceği konusunda haklı. Bu teknik olarak doğru.

Besiciler ise 7.000 ölü hayvan ve 50 odak varken sonuçsuz geçen bir aylık müzakerenin duruma uygun bir hız olmadığı konusunda haklı. Cemaili bunu, her açıklamadan uzun akılda kalacak bir cümleyle söyledi: „Bence bu hayvancılığın sonu.”

Hayvan varlığı zaten azalmıştı, koyun yetiştirmeye ilgi ise yıllardır düşüyor. Çiçek hastalığı bu durumu yaratmadı - ama iyice görünür kıldı.