Ursula von der Leyen, Avrupa Komisyonu'nun müzakerelerde en ileri ülkeler için yol haritaları hazırladığını duyurdu. Marta Kos bunları saydı: Karadağ, Arnavutluk, Moldova, Ukrayna. Makedonya listede yok.

Genişlemeden sorumlu komisyon üyesi bunu, Avrupa Parlamentosu'nun Strazburg'daki genel kurulunun kenarında, Bulgaristan Ulusal Televizyonu'na verdiği söyleşide söyledi. Makedonya için başka bir cümlesi vardı - Batı Balkanlar'ın en ileri iki ülkesindeki ilerlemenin, bizim ülkemizi de ileri gitmeye teşvik edebileceği.

Teşvik. Yol haritası değil.

Koşul, bir kez daha tekrarlandı

AB'nin Üsküp'e anayasa değişikliklerini hayata geçirmesi için nasıl etki edebileceği sorusuna Kos, ezbere bildiğimiz bir formülasyonla yanıt verdi.

"Elbette, Kuzey Makedonya'daki hükümet verdiği sözü tutmalı. Anayasalarını değiştirmeleri gerekiyor, bu Kuzey Makedonya ile 27 AB üyesi ülke arasında kararlaştırıldı. Bu yapıldıktan sonra, Kuzey Makedonya ile de ilerleyebilmemiz için ülkenizin desteğine güveneceğim," dedi.

Cümlenin ikinci yarısının kime yöneltildiğine dikkat edin. Üsküp'e değil - Sofya'ya. Kos, Bulgaristan'a, bizim anayasa değişikliklerimizden sonra onun desteğinin beklendiğini iletiyor.

Bekleniyor. Garanti edilmiyor.

Beklenti ile garanti arasındaki fark neden hikâyenin tamamı

Anayasa değişiklikleri, katılım süreci çerçevesinde somut bir siyasi yükümlülük. Ama onlardan sonra tüm olağan Avrupa kriterleri duruyor: hukukun üstünlüğü, bağımsız kurumlar, yolsuzlukla mücadele, kamu yönetimi reformları, Avrupa mevzuatıyla uyum. Koşulun yerine getirilmesi siyasi düğümü çözebilir. Reformların yerini tutamaz.

Makedon kamuoyundaki direnç yalnızca değişikliğin içeriğinden değil, güven eksikliğinden kaynaklanıyor. Kamuoyunun bir bölümü, devletin ölçülebilir bir ilerlemenin geleceğine dair açık bir garanti olmadan yeniden bir koşulu kabul ettiğini düşünüyor.

Eurothink'ten Dimitar Nikolovski aynı mekanizmayı görüyor: "Bu, defalarca tekrarlanmış, kesinlikle betonlaşmış bir tutum," diyor anayasa değişiklikleri konusunda.

Karşılaştırma için Kanada

Aynı konuşmada von der Leyen, Kanada'yı Avrupa Birliği'nin ilk ortak üyesi olmaya çağırdı. Kanada Başbakanı Mark Carney öneriyi Avrupa Parlamentosu önünde memnuniyetle karşıladı.

"Kanada bu hedefi memnuniyetle karşılıyor ve size şunu söyleyebilirim ki anketler, Kanadalıların ezici çoğunluğunun Avrupa ile çok daha yakın bağları desteklediğini gösteriyor," dedi.

Kanada aday ülke değil ve tam üyelik istemiyor - konumlar aynı değil ve karıştırılmamalı. Ama bir sonuç kendiliğinden beliriyor: AB, sırada beklemeyenlere karşı daha esnek hale geliyor; tam da bekleyenlere aynı koşulu bugüne dek olduğu gibi yinelediği anda.

Nikolovski eğilimi adlandırıyor: genişleme farklılaşmaya doğru gidiyor; ilerleyen ülkeler giderek daha net bir perspektif ve zaman çizelgesi alıyor, Makedonya ise bloke kalıyor.

Kos'a göre bu sonbahar "genişlemenin sonbaharı" olacak. Soru şu: bizim için bir sonbahar mı, yoksa yalnızca bir tarih daha mı.