Договорот е готов уште од јули. Реакторите се AP1000, рокот е триесет години, а сметката се мери во десетици милијарди долари. Единственото што недостасува е потпис на Ријад под нешто што нема никаква врска со струја: признавање на Израел.

Доналд Трамп го испрати договорот за цивилна нуклеарна енергија со Саудиска Арабија до Конгресот, кој има 90 законодавни дена да го разгледа. Аранжманот им дозволува на американските компании да извезуваат цивилна нуклеарна технологија во кралството. Но американски функционер потврди дека условот останува непроменет: договорот оди напред само ако Саудиска Арабија влезе во Абрахамските спогодби.

Струја за потпис

Абрахамските спогодби се серијата договори за нормализација меѓу Израел и арапските и мнозински муслимански држави, посредувани од Вашингтон и склучени во 2020 и 2021 година. Тогаш во пакетот влегоа Обединетите Арапски Емирати, Бахреин, Мароко и Судан. Саудиска Арабија, најкрупната риба, остана надвор.

И тука приказната застанува. Ријад бара неповратен пат кон палестинска држава пред да го признае Израел. Дипломатите проценуваа дека кралството беше близу до нормализација во 2023 година, додека војната во Газа не го смени секое пресметување. Оттогаш сметката е поинаква и никој не брза да ја плати.

Ништо ново под сонцето

Вреди да се забележи дека ова не е Трампова измислица. И претходната администрација го туркаше истиот нуклеарен договор и се обидуваше да го врзе за истите спогодби. Значи, разликата меѓу двете американски политики овде е стилот, не суштината. Енергијата е стап и морков во исто време, а тоа е игра што Балканот ја препознава без превод.

Кој на крајот заработува? Реакторите AP1000 ги гради Westinghouse, компанија во сопственост на канадските Cameco и Brookfield Asset Management. Триесетгодишен договор, десетици милијарди долари. Геополитиката се пишува во соопштенија, но се потпишува во фактури.

И останува прашањето што никој не го поставува гласно: колку чини едно признавање? Ако одговорот се мери во реактори, тогаш дипломатијата одамна престанала да биде за принципи.