Marrëveshja është gati që nga korriku. Reaktorët janë AP1000, afati është tridhjetë vjet, kurse llogaria matet në dhjetëra miliarda dollarë. E vetmja gjë që mungon është nënshkrimi i Riadit nën diçka që nuk ka asnjë lidhje me rrymën: njohjen e Izraelit.

Donald Trump e dërgoi marrëveshjen për energji bërthamore civile me Arabinë Saudite në Kongres, i cili ka 90 ditë legjislative për ta shqyrtuar. Marrëveshja u lejon kompanive amerikane të eksportojnë teknologji bërthamore civile në mbretëri. Por një zyrtar amerikan konfirmoi se kushti mbetet i pandryshuar: marrëveshja ecën përpara vetëm nëse Arabia Saudite hyn në Marrëveshjet e Abrahamit.

Rrymë për nënshkrim

Marrëveshjet e Abrahamit janë seria e marrëveshjeve për normalizim mes Izraelit dhe shteteve arabe e me shumicë myslimane, të ndërmjetësuara nga Uashingtoni dhe të lidhura në vitet 2020 dhe 2021. Atëherë në paketë hynë Emiratet e Bashkuara Arabe, Bahreini, Marok dhe Sudani. Arabia Saudite, peshku më i madh, mbeti jashtë.

Dhe këtu historia ndalet. Riadi kërkon një rrugë të pakthyeshme drejt një shteti palestinez para se ta njohë Izraelin. Diplomatët vlerësonin se mbretëria ishte afër normalizimit në vitin 2023, derisa lufta në Gaza e ndryshoi çdo llogari. Që atëherë llogaria është ndryshe dhe askush nuk nxiton ta paguajë.

Asgjë e re nën diell

Vlen të shënohet se kjo nuk është shpikje e Trumpit. Edhe administrata e mëparshme e shtynte të njëjtën marrëveshje bërthamore dhe përpiqej ta lidhte me të njëjtat marrëveshje. Pra, dallimi mes dy politikave amerikane këtu është stili, jo thelbi. Energjia është shkop dhe karrotë njëkohësisht, dhe kjo është një lojë që Ballkani e njeh pa përkthim.

Kush fiton në fund? Reaktorët AP1000 i ndërton Westinghouse, kompani në pronësi të kanadezëve Cameco dhe Brookfield Asset Management. Kontratë tridhjetëvjeçare, dhjetëra miliarda dollarë. Gjeopolitika shkruhet në njoftime, por nënshkruhet në fatura.

Dhe mbetet pyetja që askush nuk e shtron me zë të lartë: sa kushton një njohje? Nëse përgjigjja matet në reaktorë, atëherë diplomacia prej kohësh ka pushuar së qeni për parime.