Shtatë herë nga viti 2015 e këtej. Kaq herë presidentja sllovene Natasha Pirc Musar u gjend në të njëjtat lista udhëtarësh me shoqen e saj më të ngushtë rrugës për në Rusi. Njëri prej atyre udhëtimeve zgjati nga 26 dhjetori 2021 deri më 7 janar 2022 - më pak se dy muaj para se Rusia të nisë pushtimin e plotë të Ukrainës.

Historinë e hapën „Dnevnik” slloven dhe agjencia austriake e lajmeve APA, pastaj e ngriti edhe gjermania „Frankfurter Allgemeine Zeitung”, e cila pyeti hapur çfarë kërkonte kaq shpesh Pirc Musar në Rusi. Kabineti i presidentes u përgjigj se bëhet fjalë për udhëtime private turistike dhe kujtoi se para mandatit ajo kishte vizituar mbi 80 shtete. Përgjigjja është e saktë dhe krejtësisht e ligjshme. Pyetja megjithatë mbetet.

Një shoqe me shtetësi ruse dhe një ish-zbulues

Nyja e vërtetë nuk janë vetë udhëtimet, por kush udhëtonte me të. Viktorija Krivolucka, shtetase ruso-sllovene dhe, sipas përshkrimit të vetë presidentes, shoqja e saj më e ngushtë prej gati njëzet vjetësh, ka qenë me vite në lidhje me Roman Jegliçin - njeri që në fillim të viteve nëntëdhjetë ishte zëvendësdrejtor i Shërbimit Sllovent të Sigurisë dhe Informacionit, paraardhësit të SOVA-s së sotme.

Sipas hetimit, Krivolucka dhe Jegliçi në vitin 2009 ishin regjistruar në të njëjtën adresë në Krasnojarskun siberian. Krivolucka konfirmoi se ishin çift ndërsa të dy punonin për përfaqësi të firmave sllovene atje, por pretendon se atëherë nuk dinte asgjë për të kaluarën e tij në zbulim dhe se me të nuk ka kontakt së paku pesëmbëdhjetë vjet. „Dnevnik” zbuloi edhe se në vitin 2010 ajo u bë prokuriste e firmës „Ruska daça”, pronar i së cilës është Alesh Musar, bashkëshorti i presidentes.

Shërbimi qetësoi, por nuk shpjegoi

SOVA u paraqit për herë të parë më konkretisht dhe njoftoi se gjatë kontrollit të sigurisë të Krivoluckës në vitin 2016, kur ajo mori shtetësinë sllovene, nuk konstatoi rrethana relevante për sigurinë. Shtoi gjithashtu se më vonë nuk ishte njohur me rrethana shtesë që do ta ndryshonin atë vlerësim.

Me këtë shërbimi konfirmoi pjesën kyçe të mbrojtjes së kabinetit presidencial - se Pirc Musar që nga fillimi i mandatit në dhjetor 2022 nuk ka marrë asnjë paralajmërim. Por vëreni çfarë tha saktësisht SOVA: se në vitin 2016 nuk gjeti asgjë. Jo se nuk ka çfarë të gjendet, por se ajo atëherë nuk gjeti. Dallimi mes këtyre dy formulimeve është një shërbim i tërë zbulimi.

Kush është njeriu rreth të cilit sillet e gjithë kjo

Jegliçi nuk është emër i rastësishëm në opinionin slloven. Si shef i shërbimit për parandalimin e krimit, në vitin 1988 ai nënshkroi kallëzimin penal që çoi në arrestimin e kryeministrit të sotëm Janez Jansha në aferën JBTZ - proces që u bë një nga ngjarjet rreth të cilave u mobilizua opinioni slloven kundër autoriteteve të atëhershme jugosllave. Nga viti 1991 deri në 1993 ishte zëvendësdrejtor i VIS-it, ndërsa pas përplasjeve në shërbim në mesin e viteve nëntëdhjetë shkoi në Rusi, ku punoi si përfaqësues i kompanive sllovene, mes tjerash edhe i Gorenjes.

Të dhënat nga rezervimet e fluturimeve të viteve 2007 dhe 2008 sugjerojnë se ai kishte edhe shtetësi ruse. „Dnevnik” megjithatë thekson se në bazat e disponueshme nuk ka prova të drejtpërdrejta për lidhjen e tij me shërbimet ruse të zbulimit, ndërsa ish-eprori i tij Miha Brejc deklaroi se një mundësi e tillë nuk i duket e besueshme.

Nga një aksident deri te akuza kushtetuese

E gjithë historia nuk nisi nga një hetim gazetaresk, por nga një aksident trafiku. Më 31 korrik, gjatë kthimit nga Kroacia, në tunelin Kastelec u përplas automjeti në të cilin udhëtonte presidentja. Pirc Musar theu klavikulën, njëra nga bashkudhëtaret u lëndua më rëndë - ndërsa Krivolucka ishte njëra nga dy shoqet në automjetin policor. Prej andej u hap pyetja nëse një shoqe e ngushtë me shtetësi ruse paraqet rrezik për sigurinë.

Ish-gjyqtari kushtetues Peter Jambrek foli për çështje të mundshme kushtetuese-juridike dhe për akuzë kushtetuese, por pastaj demantoi shprehimisht se ai vetë po shkruan një akuzë të tillë. Për procedurën do të duhej propozim i së paku 30 deputetëve, e pastaj edhe shumicë në parlament - që do të thotë se deri tani kjo është temë politike, jo juridike.

Dhe çfarë mbetet në fund

FAZ përfundon se deri tani asgjë nga e publikuara nuk tregon se Pirc Musar ka bërë diçka të kundërligjshme. Nuk ka prova të publikuara as se Jegliçi ka qenë i lidhur me shërbimet ruse, as se Krivolucka paraqiste rrezik sigurie për Slloveninë. Kjo është e rëndësishme dhe duhet thënë me zë, sepse dallimi mes dyshimit dhe provës është ajo që e ndan hetimin gazetaresk nga gjuetia.

Por ekziston edhe një gjë e dytë që gjithashtu duhet thënë. Maja e shtetit, udhëtime private në Moskë në muajt para luftës më të madhe në Evropë nga viti 1945 e këtej, dhe një shërbim që thotë se kontrolloi një herë, dhjetë vjet më parë. Asnjëra nga këto tri gjëra nuk është vepër penale. Së bashku, sidoqoftë, janë arsye e mjaftueshme që dikush të pyesë - dhe opinioni slloven pyeti. Pyetja tani nuk është a shkeli ligjin presidentja, por a është kontrolli i sigurisë i vitit 2016 ende masë për diçka në vitin 2026.