Aleksandar Vučić 29 Ağustos'ta söz vermişti: Çin tasarımı silahlı robotlar, Şabats'taki fabrikanın açılmasından itibaren "15 gün içinde" orduda hizmete girecekti. Söz, en azından kameraların önünde, tutuldu. 13 Eylül'de Sırbistan'ın güneybatısındaki büyük "Viktor 2026" askerî tatbikatında Sırp Ordusu, askerlerle birlikte hareket eden silahlı dört ayaklı robotları gösterdi.

Ve bunlar oyuncak değil. Tatbikattan gelen raporlara göre robotlar, Yugoslav tasarımı "Osa" tanksavar roketleri, otomatik tüfekler ve 40 milimetrelik bomba atarlar taşıyordu. Görüntülerde otomatik silahlarla ateş ediyor ve bir bina maketine giriyorlar, askerler de arkalarından ilerliyor. Şabats fabrikasının ortağı olan Çinli AgiBot şirketinin endüstriyel D1 Max Pro modeliyle neredeyse aynı görünüyorlar. Sırbistan'da monte edilip edilmediklerini kimse söylemiyor: Sırp Ordusu nerede üretildikleri sorusunu yanıtlamadı.

Şabats'taki fabrika yılda 3.000 insansı ve dört ayaklı robot üretmeyi planlıyor. Kulağa "katil robotlardan" oluşan bir Balkan ordusunun başlangıcı gibi geliyor. Analistler ise heyecanı yatıştırıyor. ABD'li askerî teknoloji uzmanı Jared Keller, Sırbistan'ın diğer orduları robot köpekleri yeniden düşünmeye iten aynı sorunlarla karşılaşacağını düşünüyor.

Ukrayna onları çoktan denedi

Ukrayna ordusu Ağustos 2024'te robot köpekli askerlerin görüntülerini yayımlamış ve büyük ilgi çekmişti. İki yıl sonra savaş alanında nadiren görülüyorlar. Onların yerine cephe hattındaki birlikler topluca tekerlekli kara dronlarına geçti. Ukrayna'nın "Spider" kara dronu 50 kilogram ağırlığında ve 100 kilogram yük taşıyor. Aynı ağırlıktaki gelişmiş bir dört ayaklı robot ise ancak 10 kilogram taşıyabiliyor. Belgrad ise kendi "köpeğinin" 50 kiloya kadar taşıdığını iddia ediyor.

Bu köpeklerin her biri yaklaşık 12 ayrı motor ve bir dizi sensör gerektiriyor. Piller çabuk bitiyor, arıza riski artıyor, gelişmiş modeller ise on binlerce dolar tutuyor. Ve bütün bunlar ucuz bir FPV dronu için kolay hedef.

Asıl mesaj jeopolitik

2020-2024 arasında Sırbistan'ın silah ithalatının yaklaşık yüzde 60'ı Çin'den geldi. Füze sistemleri, insansız hava araçları ve şimdi de robotlar. Pekin ve Belgrad buna "çelik dostluk" diyor. Washington ve Brüksel rahatsızlıklarını gizlemiyor: ABD Dışişleri Bakanlığı, Sırbistan'ın gelecekteki ekonomik fırsatlarının "büyük ölçüde bugün seçeceği yatırımlara, siyasi kararlara ve ortaklıklara bağlı olacağını" belirterek Belgrad'ı "Amerika Birleşik Devletleri gibi" güvenilir ortaklar seçmeye çağırdı.

Keller net konuşuyor: "Orta ölçekli güçlerin liderleri, bu sistemler açık bir taktik ve doktrinle desteklenmese bile, teknolojik güç mesajı vermek için sık sık gelişmiş silahlar sergiler." Balkan diline çevirirsek: robot düşman için değil, kamera için. Geriye mesajın aslında kime yönelik olduğu sorusu kalıyor - Brüksel'e mi, Washington'a mı, yoksa komşulara mı?