Aleksandar Vuçiç, 27 Eylül akşamı Sırbistan cumhurbaşkanlığı görevinden istifasını imzaladı. Makamının sessizliğinde değil; kameraların önünde, Cumhurbaşkanlığı binasının karşısında, meşaleler, bayraklar ve motosikletlerle gelen destekçilerden oluşan bir kalabalığın önünde. Metin tek bir cümleden oluşuyor: Anayasa'nın 116. maddesine dayanarak Cumhurbaşkanlığı görevinden istifa ediyor. Belge Meclis'e gidiyor, görevi ertesi gün Ana Brnabić'e devrediyor.

Bunun siyasete bir veda olduğunu düşünen varsa, unutsun. Vuçiç, 25 Ekim seçimleri için "Aleksandar Vuçiç - Birleşik Sırbistan" listesinin başında ve onun sözleriyle cumhurbaşkanlığı seçiminin de aralık sonuna kadar yapılması gerekecek. Görevden doğrudan kampanyaya gidiyor.

"Herkese serbest, bir bana mı yasak?"

Amerikalı bir televizyon sunucusu ona cumhurbaşkanlığından başbakanlığa geçişi sorduğunda Vuçiç örneklerle yanıt verdi: Finlandiya'da Alexander Stubb önce başbakan, sonra cumhurbaşkanı oldu; komşu Bulgaristan'dan Rumen Radev'i de örnek gösterdi. "Herkese izin var, bana yok" mesajını verdi. Karşı taraf kazanırsa aynı akşam tebrik edeceğini de ekledi. Kulağa demokratik geliyor. Ama görev bırakılırken isim seçim listesinin en tepesinde kalıyorsa, yarış ne kadar adil?

Kendi rakamlarıyla bir karne

Cumhurbaşkanı olarak yaptığı son konuşma, stüdyoda rakibi olmayan bir karneydi. İşsizlik 2012'de yüzde 25,9, gençlerde yüzde 54'tü. Başbakan olduğunda kamu borcu GSYH'nin yüzde 79'uydu, bugün yüzde 43; Avrupa Birliği ortalaması ise yüzde 84-85. 300'den fazla fabrika ve tesis. Ülkenin nüfusu yaklaşık 500.000 azalmış olmasına rağmen 2012'ye göre yaklaşık 500.000 daha fazla kayıtlı çalışan. 70 yılda 596 kilometre otoyol yapılmış, 13 yılda ise 686; yaklaşık 400 kilometre de yapım aşamasında.

Rakamlar onun ve onları o söyledi. Yine de aynı gün bir zaafını da kabul etti: devlet, bazı profesörlerin çıkarlarının çocukların çıkarlarının önüne geçmesine izin verdiği için "en çok eğitimde sınıfta kaldı". Hangi Balkanlı, veda karnesinin her zaman hatalar listesinden uzun olduğunu bilmez?

Sokağa karşı halk

Gecenin en güçlü cümlesi aynı zamanda en ironik olanıydı. Vuçiç, "Asla sokağı dinleme. Sokak asla iyi kararlar vermez. Halkı dinle. Halkı da seçimlerde dinlersin" dedi; tam da onu dinlemek için toplanmış binlerce insanın önünde, sokakta dururken. Anlaşılan fark, sokağın kime ait olduğunda.

Rakipleri asla istifa etmeyeceğini iddia ediyordu. "Şimdiye kadar sayısız kez yaptıkları gibi yalan söylediler" diye yanıt verdi. Devlet televizyonunda ikiye karşı tek başına bir tartışmayı kabul ettiğini, ama CRTA'nın ve karşı listenin başındaki İlija Srdanović'in daveti reddettiğini söyledi. "Hepsi kum torbasına vurmayı öğrendi. Bu demokrasi değil" dedi.

Seçim gecesi öncesi "yabancı faktör"

Aynı akşam bir uyarı da geldi: yurt dışından kişilerin, ülke içindeki, "hatta devlet aygıtının içinden" kişilerle birlikte seçim gecesi karışıklık çıkarmaya çalışacağına dair bilgiler olduğunu söyledi. İsim verilmedi, kanıttan söz edilmedi; yalnızca servislerin bilgi sahibi olduğu ve kurumların "işini yapacağı" güvencesi verildi. Balkanlar'da tam bir oylamadan birkaç hafta önce görünmez bir yabancı plan duyduğumuz kaçıncı sefer bu?

Dış politika konusunda beklenmedik derecede açık sözlüydü. Son dört buçuk yılda Avrupa'daki neredeyse her toplantının "işkence" olduğunu, çünkü ilk sorunun her zaman Sırbistan'ın neden Rusya'ya yaptırım uygulamadığı olduğunu söyledi. Ruslarla ise NIS'i ne pahasına olursa olsun ellerinde tutmak istedikleri için zordu. "Sonunda Sırbistan zarar görüyor." Haleflerine Kosova konusunda da bir mesaj bıraktı: onu bir an önce bırakmaları gerektiğine ikna etmeye çalışacaklara boyun eğmemeleri.

Görevden ayrılmadan önce 49 kişi için af ve kovuşturmayı durdurma kararı da imzaladı. Son konuşmasında Winston Churchill'den, hemen ardından da Şi Cinping'den alıntı yaptı; bütün siyasetini yürüttüğü gibi, bir elinde Batı, diğerinde Doğu. Sırbistan'ın komşusu olduğu ve kuzeye giden en önemli yolu olan Makedonya için 25 Ekim sonrasındaki soru pratik: Belgrad iki sandalyeye oturmaya, sadece başka bir koltuktan, devam edecek mi? Cumhurbaşkanı gitti, Vuçiç ise yarından itibaren kendi sözleriyle "Sırbistan'ın her yerinde" olacak.