ABD'nin Yunanistan Büyükelçisi Kimberly Guilfoyle, Balkan ülkelerinin Amerikan sıvılaştırılmış doğal gazı (LNG) satın alması için lobi yaptı, hem de ayrıcalıklı bir Yunan firması olan Aktor Group aracılığıyla. Bunu, gazla sınırlı kalmayan büyük bir araştırma haberinde The Wall Street Journal iddia ediyor. Haberde, tanıklara göre bizzat büyükelçinin söylediği ve Bükreş'te bir tehdit olarak okunan bir cümle de var: "Bunu istediğimiz her ülkeye yapabiliriz. Burada da yapabiliriz."

Herkesin özel kalem müdürü sandığı lobici

Gazeteye göre büyükelçinin toplantılarında düzenli olarak Aktor'un lobicisi Hristos Marafatsos oturuyordu ve gerçek rolü çoğu zaman muhataplarına söylenmiyordu. Yabancı yetkililer, en üst düzey toplantılarda onun büyükelçinin özel kalem müdürü olduğunu varsaydıklarını söyledi. Marafatsos, Yunanistan bağlantılı müşterilerden 440.000 dolardan fazla aldı, bunun 160.000 doları doğrudan Aktor'dan geldi. Resmi ABD lobi kayıtları, Guilfoyle'un Atina'daki görevine başlamasından yalnızca birkaç gün sonra Aktor'un lobicisi olarak kaydolduğunu gösteriyor.

Kendi kendini anlatan bir ayrıntı daha: Aktor'un genel müdürü büyükelçiye Bulgaristan'a özel jetle bir yolculuk ayarladı.

Arnavutluk'ta altı milyar dolar

Lobiciliğin sonucu somut. Aktor, Arnavutluk'a Amerikan LNG'si tedarik etmek için altı milyar dolar değerinde, yirmi yıl içinde 1,8 milyar avroluk vergi öncesi kâr öngörülen yirmi yıllık bir sözleşme aldı. Rakip firmalar, büyükelçinin anlaşmayı Aktor'a bırakmak için kendilerini görmezden geldiğini iddia ediyor. Yirmi yıl, Makedonya ile sınır komşusu bir ülkede ve herkesin büyükelçiliğin bir parçası sandığı tek bir aracı.

Eski Fox News sunucusu ve bir zamanlar Donald Trump Jr.'ın nişanlısı olan Guilfoyle, Atina'daki görevini "Dikey Gaz Koridoru" denen projeyi agresif biçimde tanıtmak için kullandı. Bu, Yunan terminallerinden gelen Amerikan sıvılaştırılmış gazının Bulgaristan ve Romanya üzerinden kuzeye, Ukrayna'ya kadar taşınacağı güzergâh. Gaz sektörüne ancak yakın zamanda giren bir Yunan inşaat şirketi olan Aktor, devlet kontrolündeki Yunan enerji firmalarıyla bağlantı kurdu ve koridorun ana aracısı olarak kendini kabul ettirdi.

Atina'daki akşam yemeği

Araştırma, Mart 2026'da Yunan ve Amerikalı yetkililerin katıldığı Atina'daki bir akşam yemeğinden de ayrıntılar içeriyor. En az bir katılımcıya ve olaydan hemen sonra haberdar olan başka kaynaklara göre Guilfoyle, Romanya hükümetinin yaklaşan düşüşünden söz etti ve Yunanistan Enerji Bakanı Stavros Papastavrou'ya şöyle dedi: "Bunu istediğimiz her ülkeye yapabiliriz. Burada da yapabiliriz." Aynı kaynaklara göre bakan, ABD'nin vatandaşların seçimle belirlediği bir hükümeti değiştiremeyeceği yanıtını verdi.

Büyükelçinin avukatı konuşmanın bu şekilde aktarılmasına itiraz ediyor. Kayırmacılık suçlamalarını da reddediyor: ona göre tüm toplantılar resmi kanallardan ayarlandı ve Guilfoyle enerji sektöründeki bütün şirketlerle eşit şekilde çalıştı. Atina'daki yemeğe ait bir kayıt şimdiye kadar kamuoyuna çıkmadı.

Pahalı gaz istemeyen hükümet

Şimdi hikâyenin Romanya kısmı. Haziran 2025'ten beri iktidarda olan Başbakan Ilie Bolojan hükümeti, Sosyal Demokrat Parti'nin (PSD) koalisyondan çekilip sağcı AUR ile birlikte gensoru oylamasını desteklemesinin ardından 5 Mayıs 2026'da düştü. Önerge 281 "evet" ve yalnızca dört "hayır" oyuyla kabul edildi.

Düşüşten önceki aylarda Bolojan, Kasım 2025 tarihli bir mutabakat zaptını bağlayıcı bir sözleşmeye dönüştürmeyi reddediyordu. Bu mutabakatla Romanya'nın Transgaz şirketi ve Nova Power & Gas, Atlantic-SEE LNG'den yılda 1,4 milyon tona kadar Amerikan gazını piyasa fiyatlarının oldukça üzerinde fiyatlarla ithal etmeyi planlıyordu. Dönemin Enerji Bakanı Bogdan Ivan ocak ayında cumhurbaşkanına ve başbakana yazarak anlaşmayı imzalamak için açık yetki istedi. Üstelik Romanya kendi gazını üretiyor ve 2027'den itibaren Karadeniz'deki Neptun Deep projesinden büyük miktarlar bekliyor.

31 Mart 2026'da, hükümetin düşmesinden beş hafta önce, Guilfoyle The Economist'in düzenlediği bir enerji konferansı için Bükreş'teydi. Aynı akşam Isoletta restoranında PSD lideri Sorin Grindeanu, Bakan Bogdan Ivan ve cumhurbaşkanlığı danışmanı Florin Vladica ile akşam yemeğinde görüntülendi. Fotoğraflar ve video kısa sürede kamuoyuna sızdı.

Grindeanu, yemekte Romanya'nın Dikey Koridor'daki olası transit rolünün konuşulduğunu doğruladı, ama hükümetin devrilmesinin orada kararlaştırıldığı iddialarını tamamen uydurma olarak nitelendirdi. Gensoru önergesinin yazımına katılan AUR senatörü Petrișor Peiu ise Guilfoyle'un tek bir fikirle bile katkıda bulunmadığını ve başbakana karşı oy veren 281 milletvekili arasında olmadığını söyledi.

Kanıt yok, olgular var

Washington'un Romanya hükümetini doğrudan devirdiğini kanıtlayacak resmi belgeler yok. The Wall Street Journal da bunu iddia etmiyor; gazete, büyükelçinin ayrıcalıklı bir özel aracı üzerinden Amerikan gazını agresif biçimde iterken ne söylediğini ve ne yaptığını belgeliyor. Romanya medyasının bir kısmı Atina'daki sözü, imzalanmayan mutabakatı, görüntülenen yemeği ve Bolojan'ın mayıstaki düşüşünü hemen birbirine bağladı. Aralarında Evenimentul Zilei gazetesinin de bulunduğu diğerleri ise meslektaşlarını tek bir anonim paragrafa dayanarak abartmakla suçladı.

Ama komplo teorileri olmadan da doğrulanmış olgular yeterince rahatsız edici: özel bir firmanın lobicisi ABD büyükelçisinin yanında oturuyordu, Yunan şirketi milyarlarca dolarlık anlaşmalar aldı, pahalı gaza ilişkin mutabakat hiçbir zaman sözleşmeye dönüşmedi ve onu reddeden hükümet kısa süre sonra düştü. Bir dahaki sefere bir diplomat Balkanlar'a "enerji güvenliği"nden bahsetmeye geldiğinde, gazın fiyatı dışında başka bir şey de sormaya değer: masada yanında kim oturuyor ve kimin kartvizitini taşıyor?