Avrupa Birliği'nde içilen neredeyse her on sigaradan biri karaborsadan geliyor; AB ve üye devletlerin bütçelerine yıllık kaybın yaklaşık 13 milyar euro olduğu tahmin ediliyor. Bu, Avrupa Sayıştayı'nın yeni raporunun sonucu. Raporun aktardığı verilere göre yasadışı sigaralar 2023'te Birlik'teki toplam tüketimin yaklaşık yüzde 8,8'ini oluşturuyordu.

Değişen şey, nerede üretildikleri. Kaçakçılık hâlâ var, ama yasadışı üretim giderek Birlik'in içine, alıcılara yakın yerlere taşınıyor. Belçika'da Şubat 2025'te Lommel'de günde 24 saat çalışan, her biri saatte yaklaşık bir milyon sigara üreten dört hatlı bir fabrika kapatıldı. Bu yıl Eylül'de Ninove yakınlarında bir tane daha düştü - yıl başından bu yana Belçika'daki on ikincisi. İspanya'da bugüne kadar ortaya çıkarılan en büyük fabrikada 15 milyon euro değerinde yaklaşık üç milyon paket ele geçirildi, 20 kişi tutuklandı.

"Yasadışı tütün ticaretine karışan suçlular, Avrupa'da yasa eksik olduğu için değil, koordinasyon, bilgi paylaşımı ve uygulamada hâlâ boşluklar olduğu için başarılı oluyor," dedi Avrupa Sayıştayı'ndan Petri Sarvamaa.

Makedonya da haritada

KPMG'nin 2025 çalışması, Makedonya'da yasadışı sigara payının birçok Avrupa pazarından düşük olduğunu, ama arttığını gösteriyor: tüketimin yaklaşık yüzde 3,6'sı, 2024'e göre 1,3 puan fazla. Daha somut tabloyu ise Gümrük İdaresi'nin "Filtre" operasyonu çiziyor: yedi organize kaçakçılık vakası, yasadışı yollarla piyasaya sürülen yaklaşık 70 milyon sigara ve devlete ödenmeyen altı milyon euroyu aşkın vergi.

"Filtre"nin en rahatsız edici ayrıntısı, işin içindekilerin listesi. Nakliye ve ithalat şirketleri ile şahısların yanı sıra dava polis ve gümrük memurlarını da kapsadı. Avrupalı denetçiler kurumlar arasında daha iyi koordinasyon istiyor. Makedonya'da soru daha temel - kaçakçılığı önlemesi gereken kurumların içinden insanlar da işin içindeyken, tam olarak kiminle koordinasyon kurulacak?