Aynı kürsüden, birkaç saat arayla dünya, aynı gerçekliğin iki çelişen sürümünü aldı. Önce ABD Başkanı Donald Trump, New York'ta toplanan delegelere bir yıl önce Gazze'deki savaşın "tüm şiddetiyle sürdüğünü", haftalar sonra ise kendi planının onu bitirdiğini ve dediğine göre sayısız binlerce hayatı kurtardığını söyledi. Ardından sıra Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'a geldi; sakin ama tek bir diplomatik süzgeç kullanmadan bu hesabı çürüttü.

Macron kimin neyi imzaladığı tartışmasına girmedi. Sahada ağırlığı olan tek soruyu izledi: insani yardım geçti mi? Sunduğu yanıt "hayır" oldu. Ateşkes ilan edildi, dedi, ama enklava açılan insani koridorlar açık değil - bir saniye bile. Bu bir yorum değil, doğrulanabilir bir olgu ve tam bu yüzden her konuşmadan daha güçlü çarpıyor.

"Bazılarından sinizm duyuyorum: tanıma yalnızca kâğıttır, gerçekliğe bakın," dedi Macron ve kürsüye vurdu. Sonra diplomasinin genelde etrafından dolandığı soruyu sordu: tek bir geçiş açmamış bir barışla övünürken yerinde durmak ne kadar inandırıcı?

Basın bülteni olarak barış

Bu, Balkanlar'ın çeviriye ihtiyaç duymadan tanıdığı bir model. Anlaşma imzalanır, kameralar memnun olur, herkes tarih için bir fotoğraf alır - sahada ise hiçbir şey değişmez. Tek fark, bizim anlaşmalarımızın New York'taki bir kürsüden dünya zaferi ilan edilmemiş olması.

Macron, Genel Kurul'a son hitabını yapıyordu - görev süresi gelecek mayısta doluyor - ve belli ki artık saklayacak bir şeyi olmadığına karar vermişti. Batı Şeria'daki günlük ihlallere ve Gazze'den daha büyük bir şeye dikkat çekti: dünyanın, kuralların daha güçlüler için değil daha zayıflar için geçerli olduğu bir düzene dönüşe sessizce alıştığına.

Bu uyarı, bizim büyüklüğümüzdeki ülkeler için soyut değil. Uluslararası hukuk, küçük bir devletin ordu yerine sahip olduğu tek şeydir. O hukuk, büyüklerin işine geldiğinde andığı bir şeye dönüştüğünde faturayı Paris ödemez.

İki konuşmanın da yanıtlamadığı soru duruyor: barış yapıldıysa, yardımın hâlâ girmemesinin hesabını kim verecek? İlan etmek hızlı. Bir geçişi açmak değil.