Eurodizel BS, 2026'nın başında litre başına 65 denardı. 22 Eylül'de 104,50 denar. Bu, dokuz ayda yüzde 60,77'lik bir artış.

Haneler için ekstra hafif yakıt EL-1 daha da fazla zamlandı - 64'ten 114,50 denara, yani yüzde 78,91. Makedonya'daki evlerin bir bölümü bu yakıtla ısınıyor ve kışa üç aydan az kaldı.

Benzinler daha ölçülü zamlandı: eurosuper BS-95 70,50'den 99 denara (yüzde 40,43), BS-98 72,50'den 101 denara (yüzde 39,31). Fuel oil M-1 NS kilogram başına 33,649'dan 50,078 denara.

Bunlar ekonomi analisti Slobodan Gacov'un hesaplamaları.

Hükümet: bir önlemimiz var

Enerji Bakanı Sanya Bojinovska, Hükümetin ne yaptığı sorusuna, şu anda yalnızca tek bir aktif önlem olduğunu doğrulayarak yanıt verdi - motorinde KDV'nin yüzde 18'den 10'a indirilmesi.

"Yaşanan şey dünya ölçeğinde. Hepimizin izlediği gibi, her yerde fiyatlar yükseldi. Yani bu mücbir sebep, etkileyemeyeceğimiz bir savaş," dedi Bojinovska; marttan bu yana yapılanları sıraladı: özel tüketim vergisi, KDV indirimi, OKTA ile anlaşılan indirim.

OKTA ile yeni görüşmelere dair şimdilik bir şey yok. "Başlamadık, ancak durum daha da tırmanırsa vatandaşa yönelik riski hafifletmek için her önlemi alacağız," dedi bakan.

Havada asılı kalan soru şu: motorin yılbaşından bu yana zaten yüzde 60 zamlanmışken "tırmanırsa" tam olarak ne demek?

Gerçekte ne kadar alan kaldı

Burada Gacov'un rakamları her açıklamadan daha bilgilendirici. Yılbaşındaki ve bugünkü yükümlülükleri karşılaştırıyor:

Eurosuper BS-95'te özel tüketim vergisi 22'den 18 denara düştü, ama KDV yüzde 18'de kaldı. BS-98'de de aynı. Eurodizelde vergi 15,5'ten 11,5 denara, KDV yüzde 18'den 10'a indi. Ekstra hafif EL-1'de vergi 15,5 denarda, KDV yüzde 18'de kaldı. En çok zamlanan da tam olarak bu yakıt.

Gacov'un sonucu ayık: yakıt satışından toplanan yükümlülükler bütçe geliridir ve birçok kalemde artan bütçe giderleri koşullarında bunları azaltma alanı dardır.

İlgili bakanlık aynı şeyi daha uzun söylüyor - yükümlülük indirimi, sübvansiyon ya da özel tüketim vergisi düzenlemesi gibi koruyucu mekanizmaların kamu maliyesine ciddi yük getirdiğini, bu yüzden kararların mali alanı belirlemek üzere ekonomi birimleriyle eşgüdümle alınacağını.

Martta çifte sıçrama, şimdi yine

Eğri düzgün değil. Özellikle belirgin bir sıçrama Mart 2026'da görülüyor: motorin 71'den 85,50 denara, sonra 92'ye çıktı. EL-1 aynı dönemde 70'ten 82,50'ye, sonra 89,50 denara sıçradı.

Ağustos ve eylülde yeni bir güçlü artış geldi ve bugünkü seviyelere ulaşıldı.

Gacov, bu tartışmada nadiren anılan bir şeyi de hatırlatıyor: Makedonya'nın petrolü yok, ama ürün boru hattının mülkiyetinde yüzde 20 payı var. Bu, şirketin iş politikasında söz hakkı verir - sınırlı bir etki, ama hiç yok değil.

Geriye ne kalıyor

Yurt içi fiyat formülü; dünya piyasalarındaki ürün referans fiyatlarını, dolar kurunu, vergi yükümlülüklerini ve metodolojinin diğer unsurlarını hesaba katar. İlk ikisi gerçekten hiçbir Makedonya hükümetinin erişemeyeceği alanda.

Üçüncüsü değil. Ve tam da o, bütçenin izin verdiği sınıra kadar zaten kullanıldı.

Mesele Hükümetin hiçbir şey yapmamış olması değil - yaptı ve bu Gacov'un rakamlarında görünüyor. Mesele, elde kalan önlemin tükenmiş olması ve motorinin yükselmeye devam etmesi. Geriye kalan tek araç çoktan harcanmışken, "tırmanırsa her şeyi yaparız" bir plan değil, konuşmayı erteleme biçimidir.