Hükümetin tüketim sepeti sendikalarınkinden 10.200 denar daha ucuz - asgari ücret görüşmeleri öncesinde

Makedonya'da dört kişilik bir ailenin bir ay için ne kadar paraya ihtiyacı var? Kime sorduğunuza bağlı. Ekonomi ve Çalışma Bakanlığı'nın yeni hesaplamasına göre ağustos için 58.475 denar yetiyordu. Makedonya Sendikalar Birliği'nin (SSM) Sendikal Asgari Sepeti'ne göre ise ağustos için 68.675 denar gerekiyordu. Fark 10.200 denar - tek bir aile için, tek bir ayda.

Sendikalar orada durmadı. Eylülde sepetleri 69.432 denara çıktı, ağustosa göre 757 denar daha fazla.

Yollarının ilk ayrıldığı yer: gıda

En acı kalem sofra. Bakanlık gıda ve içecek için ayda 21.132 denar hesaplıyor, sendika 25.032 denar - sadece gıdada 3.900 denarlık fark. Sendikanın ağustos hesabına ayrıca eğitim (7.192 denar), giyim ve ayakkabı (6.511), konut, su, elektrik ve ısınma (6.370), ulaşım (5.175), restoran ve oteller (4.131), iletişim (3.677), hijyen (2.692) ve sağlık (1.196 denar) giriyor.

Bakan Besar Durmişi, hükümetin vatandaşların masraflarını yapay olarak düşürmek istemediğini savunuyor. Yeni yöntemin, gerçekleşen ortalama tüketime, Devlet İstatistik Kurumu verilerine, sekiz şehirden, 23 meyve-sebze pazarından fiyatlara ve en büyük beş ile üç bölgesel market zincirinin en çok satan ürünlerine dayandığını açıklıyor. Konut farklı ele alınmış, çünkü nüfus sayımına göre halkın yaklaşık yüzde 95'i kendi evinde yaşıyor.

"Sendikaların rolüne saygı duyuyoruz ama bunlar tamamen farklı iki yöntem. Amacımız kimin sepetinin daha yüksek ya da düşük olduğu yarışına girmek değil, nesnel ve şeffaf bir tablo sunmak" diyor Durmişi. Hükümet rakamlarına göre sepet ocak-ağustos arasında yüzde 3,7, yani yaklaşık 2.095 denar arttı; ağustosta gıda hatta 255 denar ucuzladı.

Harcanmış olan yeterli demek değil

Anlaşmazlığın özü burada ve bu matematiksel değil. Hükümetin sepeti hanelerin gerçekte ne kadar harcadığını ölçüyor. Sendikanınki ise insanca bir yaşam için ne kadar gerektiğini. Parası olmayan bir aile daha sık ucuz gıda alır, yeni ayakkabıyı ve dişçiyi erteler, tatilden vazgeçer. İstatistik bu paranın harcanmadığını doğru şekilde kaydeder. Ama bundan ihtiyacın ortadan kalktığı sonucu çıkmaz - sadece karşılanmadan kaldığı çıkar.

Avrupa Birliği'nin belirli bir tutarı olan tek bir "Avrupa sepeti" yok. Eurostat enflasyonu uyumlaştırılmış tüketici fiyat endeksiyle ölçüyor, Avrupa Komisyonu ise kabul edilebilir bir yaşam standardı için gerekli sayılan mal ve hizmet sepetleri olan referans bütçeleri de kullanıyor. Yunanistan örneği, iki yaklaşımı karıştırmanın ne kadar tehlikeli olduğunu gösteriyor: Ortalama Yunan hanesi 2025'te ayda 1.820,20 avro harcadı, ama en yoksul beşte birlik kesimde gıda ve konut tüm bütçenin yüzde 54,4'ünü yuttu. Gelir ne kadar düşükse, paranın o kadar büyük kısmı en temel ihtiyaçlara gidiyor.

19 Ekim'de savunulacak rakam

SSM Başkanı Slobodan Trendafilov bu manevranın kimin için yapıldığını açıkça soruyor. "Hükümet, sepeti kendi ortalama hesabına eşitlemek için yapay olarak yüzde 19,5 düşüreceğine, işçilere gerçekten yardım etmek istiyorsa maaşlarını aynı yüzde 19,5 oranında artırmalı" diyor.

Yeni yöntem, 19 Ekim'de planlanan oturumda Ekonomik ve Sosyal Konsey'in önüne gelecek. Sepet tartışması asgari ücret artışı talepleriyle yakından bağlantılı, her ne kadar sepetin tutarı tek başına artışı otomatik olarak belirlemese de. İşte bu yüzden masaya hangi rakamın konacağı önemli. Daha düşük bir sepet tek bir buzdolabını bile doldurmuyor. Sadece boş olanı istatistiksel olarak kabul edilebilir gösteriyor.