Brynn Putnam birkaç fitness stüdyosu olan bir balerindi; evde egzersiz için ekranlı bir ayna olan Mirror'ı yaptı ve üç yıldan kısa sürede Lululemon'a nakit 500 milyon dolara (yaklaşık 435 milyon euro) sattı. Tristan Walker erkek bakım markası Walker & Company'yi kurdu ve raporlara göre 20 ile 40 milyon dolar arasında bir bedelle Procter & Gamble'a sattı. İkisi şimdi tümüyle farklı şeyler yapıyor, ama aynı amaçla: insanların ekransız biçimde, aynı odada bir arada olması.

Putnam Board'u geliştiriyor - fiziksel figürleri ve hareketleri tanıyan, 24 inçlik (yaklaşık 61 santimetre) dokunmatik ekranlı bir masa. Bir uzay gemisi koyuyorsunuz, bir şey oluyor; bir bıçak koyuyorsunuz, kesiyor. Torunun bildiği ama büyükannenin bilmediği joystick ve düğmeler yerine, herkesin tanıdığı nesneler. Fikir, dediğine göre, evden geldi: iki aile birleştikten sonra hane üç kişiden yedi kişiye çıktı ve piyasadaki hiçbir ürün bütün bu yaşların birlikte oynamasına izin vermiyordu. "Ortak bir deneyim yaratmak için teknolojiyi nasıl kullanırız?" projeyi yürüten soru bu. Mirror'ın, itiraf ediyor, kendisinin çevresinde kurulduğunu söylüyor - hamile, fitness stüdyolarıyla, egzersizi eve getirme isteğiyle. Board bunun tersi.

Walker başka bir yöne gidiyor. Heirloom Craft adlı girişimi, Hermès'in ilk Amerikalı zanaatkâr elçisinin kurduğu San Francisco'daki bir deri işçiliği okuluyla başlayarak ince zanaat okullarını satın alıp yayıyor. Gerekçesi, dediğine göre, yapay zekânın işe ve topluluğa yaptıklarından duyduğu korku - "bilgiyi çaldığı" ve insanları birbirinden uzaklaştırdığı. Tezine göre Amerika 50 yıl boyunca usta-çırak zincirini kopardı: üretim yurt dışına gitti, el becerisi itibarını yitirdi ve çıraklık, üniversiteye giremeyenler için yedek seçenek hâline geldi. Şimdi, diyor, bu tersine dönüyor: Z ve Alfa kuşaklarının yaklaşık yarısı dört yıllık bir diploma istemediğini söylüyor. İlk okuldaki kontenjanların yarısından fazlasını emekliler değil, kendi deyişiyle "telefonu bırakarak yaratıcı bir çıkış" arayan genç teknoloji çalışanları dolduruyor.

Yalnız değiller. Bonobos'un kurucusu Andy Dunn beş yıldır Pie'ı geliştiriyor - arkadaş bulma uygulamasından, kendisinin "sosyal yaşam için işletim sistemi" dediği şeye; koşu kulüpleri gibi düzenli buluşan gruplar için kalıcı dijital evlerle. The Wing'i pandemide, kendi personeline yönelik muamele suçlamaları arasında batan Audrey Gelman, şimdi Hudson Vadisi'nde ayda bir cinayet akşam yemeği düzenlenen 11 odalı bir han işletiyor: oyuncular konukların arasında oturuyor ve tatlıya kadar biri "ölüyor". New York Times'a göre konuklar gece yarısından sonrasına kadar barda kalıp yabancılarla numara değiş tokuş ediyor.

Para, risk sermayesi ölçütlerine göre şimdilik mütevazı: Board 35 milyon dolar (yaklaşık 30 milyon euro), Pie 24 milyon, Six Bells yaklaşık 3,8 milyon topladı; 11 aylık Heirloom ise açıklamıyor. İstisnanın adı Adam Neumann. WeWork'ün kurucu ortağı, yeni konut şirketi Flow ile - aynı mesajla, yalnızlığın mekânla çözüldüğü mesajıyla satılan - başta Andreessen Horowitz'den olmak üzere 450 milyon dolardan fazla topladı. Bu hikâyedeki diğer herkesin toplamından daha fazla. "Topluluğu" bir kez gayrimenkul fiyatına satmış olan adam, onu yeniden satıyor.

Zamanlama tesadüf değil. Geçen yıl haziranda DSÖ'nün Sosyal Bağ Komisyonu yalnızlığı resmen küresel bir sağlık sorunu ilan etti: gezegendeki her altı kişiden biri etkileniyor ve durum yılda yaklaşık 870.000 ölümle ilişkilendiriliyor. Marriott Bonvoy için yapılan bir Harris Poll araştırması, Amerikalıların üçte ikisinin bu yıl nesne satın almak yerine deneyimleri tercih ettiğini - ve aynı oranın dükkânların hepsinin aynı göründüğünü düşündüğünü - gösterdi.

"Birlikteliğin" kendi yatırım kategorisine dönüşüp dönüşmeyeceğini kimse bilmiyor. Yabancıları birbiri için ortaya çıkmaya ikna etmek toplum için iyi, ama yazılım gibi çoğalmıyor. Bu kurucuların elindeki şey, oyunun nereye gittiğini bir kez doğru tahmin etmiş olmaları; bu yüzden yatırımcılar onlara ikinci kez de güveniyor. Balkanlarda bu, öbür taraftan tanıdık geliyor: kahve, avlu ve sofra için hiçbir zaman uygulamaya ihtiyacımız olmadı. Soru, bunun ne kadar süre böyle kalacağı.