Amazon Web Services'in CEO'su Matt Garman tek bir amaçla uzun bir yazı kaleme aldı: Amerikalıları veri merkezlerinin kurulduğu yerler için iyi haber olduğuna ikna etmek. Bütün yazıdaki en önemli şey tek bir cümle: "Projelerimizde birlikte çalıştığımız devlet kurumlarıyla artık gizlilik anlaşmaları kullanmıyoruz." Kurumsal dilden tercümesi: şimdiye kadar kullanıyorlardı.

Direnişin kalbinde tam da gizlilik var. Çevre aktivisti Erin Brockovich kısa süre önce veri merkezleriyle ilgili en sık duyduğu şikâyetin şeffaflık eksikliği olduğunu söyledi; tekrar eden bir şemaya göre: proje izinler zaten alındıktan sonra açıklanıyor, yatırımcılar telefonlara dönmüyor, yerel yetkililer ise komşular bir şey planlandığını öğrenmeden önce gizlilik anlaşmaları imzalamış oluyor. New York büyük veri merkezlerinin izinlerine bir yıllık moratoryum getirdi bile; Garman'ın kendi ifadesine göre de ABD genelinde şu anda 100'den fazla moratoryum değerlendiriliyor.

Cevabı klasik: korku. "Bu önlemler kabul edilirse ABD bu yarışta kendi kaybeden biletini kendisi yazabilir ve sonuçları kuşaklar boyu sürer," diye yazdı Garman. Ardından dört "efsaneyi" yıkmaya girişti: veri merkezlerinin çok fazla su tükettiği, elektriği pahalandırdığı, kirlettiği ve topluluklara hiçbir şey getirmediği.

Su konusunda Amazon'un kendi raporuna dayandı: veri merkezlerinin doğrudan tüketimi, ABD'deki endüstriyel su kullanımının yalnızca yüzde 0,5'iymiş, "golf sahalarından ve badem yetiştiriciliğinden birkaç kat daha az". Ne var ki bu tür rakamlar elektrik ve çip üretimi için harcanan suyu atlıyor. Bilim insanları bağımsız ölçüm istiyor, çünkü hiçbir federal ya da eyalet düzenlemesi teknoloji şirketlerini tüketimlerini nasıl bildireceklerine dair bir kurala bağlamıyor. Bir şirket kendini kendisi ölçüp rakamı kendisi yayımladığında, o "yüzde 0,5" ne kadar ağırlık taşır?

Elektrik konusunda Garman, fiyatların yalnızca çok sayıda veri merkezi olan bazı eyaletlerde arttığını, diğerlerinde düştüğünü ya da daha yavaş arttığını, arttığı yerlerde ise suçun zamanında yatırım yapılmayan eski şebekede olduğunu iddia ediyor. Bağımsız bir denetim kuruluşu ise kısa süre önce bambaşka bir şey söyledi: ABD'nin en büyük elektrik şebekesinde bir yılda yüzde 76'lık zammın baş sorumlusu veri merkezleri.

En çok şey anlatan kısım kirlilikle ilgili olanı - NAACP örgütünün Elon Musk'ın SpaceX/xAI şirketine dava açtığı bir konu. Garman eleştirmenlerin izinlerin izin verdiği maksimuma baktığından yakınıyor. Maksimum da şu: Amazon'un Teksas'ta planlanan bir veri merkezinin yılda 33 milyon ton karbondioksit salma izni var; ABD'deki herhangi bir santralden fazla. "Gerçek şu ki veri merkezlerinin jeneratörleri neredeyse hiç çalışmaz," diye yazıyor, "zamanın yüzde 99,9'unda boşta dururlar" - yani yılda yaklaşık on saat, çoğunlukla zorunlu testler için çalışırlar. Gerçekten neredeyse hiç çalışmıyorlarsa, neden herhangi bir Amerikan santralinden daha büyük bir izne ihtiyaçları var?

Son "efsane" topluluklar: Amazon son üç yılda önemli bir varlığı bulunan yerlere "bir milyar dolardan fazla" (yaklaşık 870 milyon euro) yatırım yapmış. Yeterli olacak mı? Anthropic'in CEO'su Dario Amodei kısa süre önce yapay zekâya karşı direnişin "özünde bir güven krizi" olduğunu söyledi; insanların hükümetlerin ve teknoloji şirketlerinin onları kandırmanın sürekli yeni yollarını bulduğunu varsaydığı bir kriz. Yazar Jasmine Sun, veri merkezi karşıtlarının şirketlerin argümanlarına genellikle kısa bir cevap verdiğini not etmiş: "Onlara güvenmiyoruz."

Makedonya'nın da aynı hikâyenin kendi küçük versiyonu var. Peheçevo'da iktidardaki VMRO-DPMNE'nin meclis üyeleri, kendi hükümetlerinin veri merkezi için arazinin imar değişikliğine karşı oy verdi; çünkü kimse onlara bir proje, bir etüt ya da tesisin kaç megavat tüketeceğine dair bir hesap göstermemişti. Peheçevo Teksas değil, ama açtığı soru aynı: komşular neden hep en son öğreniyor?