22-годишниот Џејкоб Маркулие, војник на американската армија со станица во Форт Полк во Луизијана, е уапсен по закана дека ќе влезе во синагога со автомат и ќе убие сите Евреи внатре. Случајот е тешко да се чита, но вреди да се разбере.

Маркулие за прв пат бил пријавен во ФБИ во февруари оваа година – неговите изјави на Discord ги означиле системите за пратење на закани. Аудио снимките кои ги обезбедиле истражителите содржат изрази како „по распоредувањето, ако Евреите сè уште имаат контрола на американската влада, ќе влезам во синагога со АК-47″, додавајќи и план за муниција.

Закари А. Келер, државен обвинител, изјави дека ваквите закани „претставуваат закана за слободите на верата гарантирани на секој од нас”. Случајот, додаде тој, „ја покажува будноста на ФБИ и брза реакција”. Реторика стандардна. Реалноста е дека Маркулие, припадник на американската армија, отворено зборувал за идеологија врзана со „белата иднина” и „расен опстанок”. Тоа не е некоja периферна појава – тоа е војник во униформа со оружје.

Пак го отвора прашањето кое американските институции систематски го избегнуваат – колку радикална десница е инфилтрирана во самата армија. Извештаи од последните децении укажуваат дека процентот не е мал. ФБИ во периодите на 2010-2025 имаше внатрешни анализи кои укажуваа на тенденција, но политичкиот терен не дозволуваше отворена дискусија.

За Балканот ова не е дистантна тема. Радикални идеологии не познаваат географија и оружјето на американската армија доаѓа до многу места. Кога Маркулие зборувал за „осигурување на иднината на белата младина” – тоа го прави преку референца врзана со меѓународно поврзани мрежи. Балкан, Источна Европа, и поранешни Источна Германија се локации за вакви размени, без да биде новина.

Прашањето кое сувите соопштенија не го одговараат: дали ова е изолиран случај, или само еден кој случајно бил снимен на чет?