ЕУ не се откажува од користењето руски замрзнати средства за Украина, за Русија тоа е повод за војна

Германскиот канцелар Фридрих Мерц денеска ќе одржи итни разговори со претседателката на Европската комисија Урсула фон дер Лајен и белгискиот премиер Барт де Вевер, додека Европската унија се обидува да го спаси својот план за финансирање на Украина. Главната пречка останува остриот отпор на Белгија кон шемата што подразбира користење на замрзнатите руски средства, најголем дел чувани во депозитарот Euroclear во Брисел.

Европската комисија предложи две можни решенија за собирање на неопходните 90 милијарди евра за Украина за 2026 и 2027 година:

1. Заедничко задолжување на ЕУ на меѓународните пазари, или

2. Издавање заем обезбеден со руските замрзнати средства, што Киев би го отплатил преку идни репарации од Русија.

Но на само две недели до клучниот самит на 18 декември, блокот е далеку од единство. Неколку земји-членки се скептични кон идејата за заедничко задолжување, додека Белгија жестоко се спротивставува на користење на руските средства како гаранција, предупредувајќи дека ризикува да остане сама со можни милијарди евра ако Москва правно реагира.

Русија веќе испрати остро предупредување. Потпретседателот на рускиот Совет за безбедност, Дмитриј Медведев, изјави дека евентуалното користење на замрзнатите средства може да се смета за casus belli – повод за војна – со „сите последици за Брисел и европските земји“.

ЕУ се соочува со сериозен тест за сопствениот кредибилитет. Со оглед на тоа што Украина брзо останува без пари, а САД притискаат за мировен договор што би бил прифатлив и за Киев и за Москва, европските лидери стравуваат дека блокирањето на пакетот финансиска помош може да ја намали тежината на ЕУ во дипломатските преговори предводени од Вашингтон.

Белгија предупредува дека предложените модели не нудат правна заштита доколку Русија во иднина побара компензација или доколку санкциите се укинат. Белгискиот министер за надворешни работи Максим Прево изјави дека нивните загрижености „не се слушнати“, а премиерот Де Вевер оцени дека „кражбата на средства на друга земја никогаш не е направена, дури ни кога човекот е лош“.

Европските дипломати стравуваат од сценарио во кое неспособноста да се постигне договор ќе нанесе удар врз единството на ЕУ и ќе го остави Киев во критична финансиска ситуација. „Ако не можеме да се согласиме за нешто толку егзистенцијално како финансирање за Украина, тогаш ќе пропаднеме – и ние, и Украина“, предупреди дипломат од земја-членка основач.