Кога странски амбасадор јавно вели дека е „шокиран” од нешто во твојата земја, тоа обично не е комплимент. Евроамбасадорот Михалис Рокас ја посети струшката депонија и предупреди дека проблемот бара итна реакција – бидејќи депонијата е преблиску до населените места, реката Црн Дрим, водоводот и Охридското Езеро. Со други зборови, ѓубре на чекор од она што го пишуваме на разгледниците.

„Проблемот е голем и не може да чека само на долгорочното решение”, оцени Рокас, мислејќи на регионалниот систем за отпад планиран во Новаци. Тој побара итни мерки додека регионалниот објект се гради. Преведено: убавите планови за иднината не помагаат додека депонијата денес расте крај езерото заштитено од УНЕСКО.

А таа расте буквално. Еколошкиот активист Глигорие Катоски предупреди дека депонијата нараснала од околу 22 метри височина во 2021 година на околу 30 метри денес, и бара целосно преместување и рекултивација на земјиштето. Деветметарски купишта отпад за неполни пет години – тоа е темпо што ниту еден „долгорочен план” не може да го сустигне ако не почне веднаш.

Градоначалникот на Струга, Менди Ќура, тврди дека постои координативно тело за регионалната депонија, дека средствата се обезбедени и дека наскоро се очекува тендер. Ветувања што Балканот добро ги знае. Прашањето е едноставно: ќе се појави ли тендерот пред или откако депонијата ќе стигне до водата? Бидејќи Охридското Езеро не чека на координативни тела – и кога еднаш ќе се загади, ниту еден тендер нема да го врати.