Македонците кои патуваат во ЕУ можеби набргу ќе плаќаат за роаминг по истите цени како дома – но “набргу” во оваа смисла значи најрано 2027 година. Европската комисија предложи проширување на “Roam like at Home” рамката кон шесте партнерски земји од Западниот Балкан, вклучително и Македонија. Амбасадорите на ЕУ официјално ќе ја прегледаат и одобрат преговарачкиот мандат на 3 јуни 2026-та, последователно со министерска потврда.

Што ова всушност значи во моментот? Ништо конкретно за корисниците. Сега се отвара процесот – не цените. Цените и натаму ќе останат како што се сѐ додека не се направат техничките подготовки, регулаторното усогласување и координацијата на операторите со ЕУ телекомуникационите правила. Тоа во ЕУ потребуваше години.

Што веќе функционира? Регионалниот роаминг договор внатре во Западниот Балкан е активен од 1 јули 2021-та. Тоа значи дека Македонци кои патуваат во Србија, Албанија, БиХ, Црна Гора или Косово веќе плаќаат по домашни тарифи. Покрај тоа, договор за намалување на цените за податочен роаминг помеѓу ЕУ и регионот стапи во сила на 1 октомври 2023-та. Тоа е етапа – намалување, не укинување.

Конечната цел е да граѓаните на Западниот Балкан, кога патуваат во ЕУ, плаќаат како дома – и обратно. Тоа би било најголемата материјална корист од приближувањето кон ЕУ за просечниот македонски граѓанин. Не институционално, не политички – туку конкретно секој мај кога одиш на одмор во Грција или секој ноември кога одиш во Загреб.

За балканскиот граѓанин, кој одамна на туристичка карта плаќа повисоки цени отколку и Полјаците и Романците, ова е дамна одложена реформа. ЕУ ја има за себе од 2017-та. Балканот ќе ја добие десет години подоцна. Тоа е едно од оние мали но реални подобрувања што го прават приближувањето вредно. Но – 2027-та не значи 2026-та. И како со сите европски процеси, “набргу” обично значи “уште некое време”.