Школки, лук, коријандер, маслиново масло, лимон. Пет состојки и ниту една не е скриена зад техника. Португалското јадење „амејжоаш а Буљао Пато“ е доказ дека кујна не се гради врз комплицираност, туку врз тоа да не се расипе она што веќе е добро.

Името доаѓа од Раимундо Антонио де Буљао Пато, поет, есеист и гастроном од деветнаесеттиот век што ги фреквентирал литературните кругови и таверните во Лисабон и знаел да јаде. Еден готвач го именувал јадењето во негова чест. Значи – рецепт наречен по човек што бил познат по тоа што умеел да ужива. Тешко е да се замисли поискрена посвета.

За четири лица треба еден килограм свежи школки, два чена лук, врска свеж коријандер, еден лимон, осумдесет до сто милилитри екстра девствено маслиново масло, сол, свежо мелен црн бибер и рустичен леб.

И тука доаѓа чекорот на кој сè се решава, а повеќето го прескокнуваат: школките се потопуваат во голема чинија ладна солена вода час и половина до два часа, за да го исфрлат песокот. Водата се менува еднаш или двапати. Прескокнеш ли го тоа, добиваш јадење што крцка – и ниту еден подоцнежен чекор не може да го поправи.

Лукот се сецка ситно. Коријандерот се мие, се суши и се сецка заедно со мекото стебло, со тоа што мал дел се остава настрана за крај. Маслото се загрева во широк тиган на средна температура, лукот оди внатре една до две минути – до златно и мирисливо, не до кафеаво. Изгорен лук значи почни одново.

Потоа влегуваат исцедените школки и коријандерот, малку сол и бибер, температурата се крева малку, се покрива и се готви додека не се отворат, со повремено благо тресење на тиганот. Соса не се додава – школките сами ја пуштаат.

Штом се отворат, тиганот се тргнува од оган и се додава сок од половина лимон. Се проба, се дотерува солта, се фрла преостанатиот свеж коријандер. Се служи веднаш, многу жешко, во широк сад или директно во тиганот, со лимон исечен на четвртини и леб за собирање на сосот.

Двесте и педесет грама школки по човек и петнаесет минути готвење. Кај нас истиот принцип го знаеме под друго име и со други состојки – најдоброто во кујната секогаш е тоа што не се плаши од малку состојки.