СНС оди во опозиција со 105 пратеници, а Брнабиќ веќе ја пишува агендата на победникот: санкции против Русија и одземање на НИС

Изборната ноќ во Србија заврши со реченица што Балканот ретко ја слуша од човек на власт. „Потполно ми е јасно од примерокот дека ја губиме власта, нема потреба да чекаме“, им рекол Александар Вучиќ на најблиските соработници, уште додека се броеја гласовите од вонредните парламентарни избори на 25 октомври. Победи Студентската листа, предводена од Илија Срдановиќ. По 14 години, Српската напредна странка (СНС) се сели во опозициските клупи.

Како изгледал тој момент, раскажуваат тие што биле во собата. Претседателот на СНС, Милош Вучевиќ, вели дека Вучиќ ги повикал него и Ана Брнабиќ во централата на партијата и им кажал дека изборите се изгубени. „Бевме затечени, затоа што водевме“, признава Вучевиќ. Според него, репрезентативните примероци биле доволни и немало потреба да се чека да се изброи 70 отсто од примерокот.

Гестот е вистински и треба да се запише. Но да не се залажуваме дека е без преседан – и Војислав Коштуница и Борис Тадиќ во свое време ги признаа своите порази. Вистинскиот тест не е како се предава власта, туку што се прави со неа потоа.

Опозиција со 105 пратеници

Напредњаците не изгледаат како партија што се повлекува. Вучевиќ најави дека СНС во новото собрание ќе има 105 пратеници – „105 политички самураи“, како што ги нарече – и „долги и исцрпувачки расправи“ за новото мнозинство. Во сопствените редови најави „болни, но лековити промени“. Приговори до изборната комисија, вели, нема да има.

Ана Брнабиќ, која во моментов ја врши функцијата претседател на Републиката, отиде чекор понатаму и веќе ја напиша агендата на противникот. Таа предвидува дека прва „домашна задача“ на новата власт ќе бидат санкциите против Русија и конфискацијата на НИС, тврдејќи дека новата влада „директно ќе прима наредби“. За Косово и за Русија, вели, новите ќе имаат „став каков што ќе им кажат“.

Тоа е стара балканска мелодија: кој губи, тој вели дека победникот го водат странци. Но прашањето за НИС не е празна реторика. Нафтената компанија со мнозинска руска сопственост е еден од најчувствителните јазли меѓу Белград, Москва и Брисел. Дали новата влада ќе го пресече тој јазол, или ќе го одврзува бавно и тивко?

Динарот, платите и 14-те години

Брнабиќ изјави дека ѝ е жал за инфраструктурните проекти што ќе застанат и за динарот што, според неа, ќе девалвира. Поразот го објаснува со парадокс: „Мислам дека на Вучиќ на крајот успехот му дојде глава“ – затоа што луѓето „конечно стигнаа до некои 1.000 евра просечна плата“ и затоа што тој, според неа, „ја променил свеста на луѓето“. Значи, гласачите го казниле затоа што им било подобро? Тоа е објаснување што секоја поразена власт би сакала да го верува.

Таа тврди и дека за 14 години власт на Вучиќ ниту еден медиум не настрадал, а ниту една телевизија не била забранета или казнета. Колку српски новинари би се потпишале под таа реченица?

Првата ноќ

Новата ера не почна мирно. Ноќта по изборите група приврзаници на победничката листа упадна во зградата на една провладина телевизија во Белград. Според тврдењата на самата телевизија, ги искршиле стаклата и дел од влезната врата, а вработените ги евакуирала жандармеријата. Брнабиќ раскажа дека и неа на излегување од централата ја пречекале со довикувања „кукавици“. Вучевиќ ги повика лидерите на Студентската листа да ги смират своите приврзаници.

Победата на улица се слави, но се брани во институции. Ако Студентската листа сака да докаже дека е поинаква од тие што ги смени, нејзиниот прв тест не е НИС, ниту Брисел – туку дали ќе ги смири сопствените приврзаници пред да почнат да личат на она против што протестираа.