Anthropic оди на берза: 16,3 милијарди долари приход за пола година, а седумте основачи ја задржуваат контролата

Anthropic, компанијата зад моделот Claude, официјално поднесе барање за влез на берзата. По неколку недели протекување нацрт-документи, проспектот е јавен, а позната е и ознаката под која ќе се тргува: ANT. Колку пари сака да собере и по која цена ќе ги нуди акциите, засега не кажува.

Бројките за приходите се од оние што ги менуваат разговорите во индустријата. За првата половина од 2026 година компанијата пријавила 16,3 милијарди долари приход (околу 14 милијарди евра). Во истиот период лани биле 1,2 милијарди долари, што значи речиси четиринаесет пати повеќе за една година. Оперативната загуба паднала од 2,1 милијарди на 693 милиони долари.

Потоа доаѓа редот што инвеститорите ќе го читаат двапати: нето-загуба од 80,7 милијарди долари. Најголемиот дел, според компанијата, се неготовински сметководствени корекции поврзани со конвертибилниот долг, значи пари што не излегле од касата, туку од табелата. Но во истиот документ стои и реченицата дека Anthropic „можеби нема да постигне или да одржи профитабилност во иднина“. Стандардна формулација во секој проспект, само што звучи поинаку кога загубата има единаесет цифри.

Проспектот покажува и кој ги плаќа тие милијарди. До крајот на септември, над 11.900 клиенти трошеле повеќе од 100.000 долари годишно, околу 1.900 трошеле над милион долари, а околу 250 над десет милиони долари. Тоа е бизнис изграден врз големи корпоративни договори, и токму тоа сега се нуди на берзата.

Најинтересниот дел не е во бројките, туку во тоа кој ќе одлучува. Седумте основачи, Дарио Амодеи, Даниела Амодеи, Том Браун, Џек Кларк, Џаред Каплан, Сем Мекендлиш и Кристофер Ола, формираат заедничко друштво што ќе контролира 50,1 отсто од гласачката моќ. Покрај тоа, фондот Long-Term Benefit Trust, основан во 2023 година, ќе може да го назначува мнозинството членови на одборот. Компанијата вели дека така ја штити својата мисија за безбедна вештачка интелигенција.

Во превод: кој купува акции, купува дел од иднината на фирмата, но не и право да одлучува за неа. Гласачката моќ не е сразмерна со сопственоста, па јавните акционери практично нема да имаат збор. Моделот е стар во технологијата, Meta и Google со години работат со акции со различна тежина на гласот. Новото е оправдувањето: не визијата на основачот, туку безбедноста на човештвото.

А безбедноста проспектот ја сфаќа сериозно. Во делот за ризици, компанијата предупредува дека технологијата што ја развива може да носи „катастрофални или егзистенцијални ризици за човештвото“. Фирма што бара пари од јавноста и во истиот документ пишува дека нејзиниот производ можеби е опасен за видот. Колку инвеститори ќе го прочитаат тој пасус пред да кликнат „купи“?

За Европа и Балканот ова е уште една лекција каде се собираат парите и моќта во трката за вештачка интелигенција: на американска берза, под контрола на седуммина луѓе од Сан Франциско. Дали некогаш барем една таква одлука ќе се донесе на стариот континент?