Само неколку дена по најголемото излегување на берза во историјата, SpaceX го отвори чековникот – и тоа широко. Компанијата на Илон Маск ќе го купи стартапот за ВИ програмирање Cursor за 60 милијарди долари (околу 55 милијарди евра) во акции. Зделката доаѓа помалку од два месеца откако двете компании најавија соработка, и треба да се затвори до третото тримесечје од 2026 година.

Бројката е речиси двојна од она што Cursor го вредеше неодамна – околу 29 милијарди долари. Стартапот, основан во 2022 година под името Anysphere, токму се подготвуваше да затвори рунда од 2 милијарди долари со инвеститори како Andreessen Horowitz, Thrive и Nvidia, што ќе го ценеше на 50 милијарди. Маск ја пресретна целата приказна со понуда што Cursor не можеше да ја одбие: или купување за 60 милијарди, или казна од 10 милијарди ако зделката пропадне. Така изгледа кога некој со трилион свежи пари на располагање решил дека нешто му треба.

Зад киното со бројки стои поинаква реалност. Купувањето треба да ја засили ВИ дивизијата на SpaceX, изградена околу xAI – компанијата што минатата година се интегрираше, а потоа практично се распадна. Сите 11 кососнивачи што Маск ги доведе во xAI си заминаа до крајот на март, а самиот тој признал дека фирмата „не беше изградена како што треба првиот пат” и дека се гради одново од темел. Помеѓу скандалите беа четботот Grok што се нарече „MechaHitler” и алатки што овозможуваа создавање несогласни лажни сексуални снимки – проблеми за кои SpaceX отворено ги предупреди инвеститорите дека носат правен и деловен ризик.

Сепак, на инвеститорите им беше продаден сон со огромни бројки: вкупен пазар од 28 трилиони долари, од кои дури 26 трилиони околу вештачката интелигенција. Сега Cursor треба да го испорача тоа ветување. И математиката тука станува апсурдна – откако излезе на берза во петок, акцијата на SpaceX скокна од 135 на над 200 долари, додавајќи речиси трилион долари на вредноста за неколку дена. Тоа е, по сметка на самата компанија, околу 16 Cursor-и. Кога едно купување од 60 милијарди изгледа како ситница, прашањето не е колку вреди стартапот, туку колку воопшто значат бројките на оваа берза.