Водата во Гостивар: анализите се од 2020, болните се од јули

Дваесет и два дена пумпи внесувале фекалии во водоводот. Резултатот е 4.303 заболени, а потоа и чекање на хепатитис, за две недели бројката да стигне до 4.374 прегледи, со забрана која сè уште не е укината. Но податокот што ја менува целата слика не е бројот на болни. Тоа е дека анализите за водата од реката во резервоарот постојат уште од 2020 година. Шест години документот стоел, без последица. Во меѓувреме градот доби нов директор на „Комуналец”, додека претходната е во притвор, а расправата се врти околу тоа кој ќе го потпише извештајот за 2021 година. Проблемот не беше непознат. Само не беше ничиј.

И не е само Гостивар. Во еден ист ден истата реченица стигна до Ново Село, Кичево и Велес: не пијте ја водата, а во истата вест стои и објаснувањето зошто ова ќе се повторува – 90 отсто од селските водоводи немаат ресурси за дезинфекција. Дебар пак има вода за 40 илјади луѓе, а 10 илјади жители чекаат на рестрикции. Кога една иста вест доаѓа од шест адреси во една седмица, тоа веќе не е инцидент. Тоа е состојба на мрежата.

Судството: никој не прекрши процедура, и тоа е наодот

Уставна судијка е избрана со 64 гласа, со биографија во која датумите не се совпаѓаат. Истата седмица, најдобро оценетата кандидатка доби само два гласа, а Апелација ќе ја води Герасимовски. Оценката, значи, постои – само не одлучува ништо.

Случајот со пасошот е истата логика во друга сала. Борче Марковски ја премина границата со сите документи во ред, како обвинет со гаранција од пет милиони евра, додека премиерот тврди дека обвинителот е соучесник, но не сака да го именува. Судијата што му го врати пасошот замина во пензија три дена подоцна и изјави дека не чувствува одговорност. А обвинителството на исто барање даде две спротивни мислења. Прашањето „кој го прекрши законот” тука нема одговор, зашто одговорот е – никој. Секој чекор е формално исправен. Резултатот е човек преку граница.

Цените одат нагоре веднаш, надолу никогаш

Дизелот скокна на 98,50 денари истиот ден кога „Брент” падна на 85,7 долари. Со македонска плата за неа купуваш 503 литри, со хрватска 950. Парното поскапува од 1 август, пред сезоната воопшто да почне. На пазарот на станови, педесет квадрати во Центар веќе чинат 168.000 евра, додека квадратот стигна 3.360 евра, а закупот паѓа. Врската меѓу светската цена и локалната сметка функционира совршено во едната насока.

Државата ја води истата аритметика. Ребалансот помина со 64 гласа за и ниту еден против, со дефицит што расте на 4,1 отсто, а Владата позајмува од МНАВ, Лотарија и МЕПСО за да плати кинески кредит – што во соопштението се нарекува „вообичаена процедура”. Зборот „вообичаена” ја носи целата тежина на реченицата.

Реката побеле, а никој не прекрши правило

Седум дена бела пена во Лепенец и Вардар, а сторител нема – затоа што формално нема прекршок. Знаеме дека станува збор за хемикалија за детергенти, но не и кој ја пуштил, иако дронот полета уште првиот ден. Истата шема се повторува со огнот: кризна состојба за пожари е прогласена на 31 јули, а планот се пишува во следните 24 часа. И со градењето: ископ до самите темели, а 800 станари немаат видено ниту еден документ.

Институциите тука не отсуствуваат. Сите се појавија – дронот, ер-тракторите, кризниот штаб, инспекцијата. Само сите се појавија откако работата веќе се случила. Тоа не е недостиг на капацитет. Тоа е распоред.

Што значи „ветено”

BMZ вети 1.000 работни места, отпушти 89 и ја сели фабриката во Полска. Дебар добива 47 нови социјални станови – во седмица кога истиот град е на рестрикции за вода. Во пензискиот систем, 147 луѓе земаат пензија од вториот столб по 9.878 денари, а прашањето што виси над нив е што ако државата ги земе парите. А како се добива лиценца, покажува случајот со стручниот испит за стоматолози – 65.280 евра, 29.840 франци и 161.500 денари по домовите.

Ветувањето и испораката не се спротивставени. Тие се напишани за различни луѓе: ветувањето за оние што гледаат соопштение, испораката за оние што живеат со неа. Затоа ниту едно од овие нешта оваа седмица не бараше некој да го прекрши законот. Системот работи точно онака како што е напишан – и тоа е најнепријатниот наод од седум дена.