МВР ја објави статистиката од викендскиот пакет на акции на терен. На територијата на цела држава, 11 возачи лишени од слобода. Седум возеле без возачка дозвола. Еден бил во состојба на алкохол. Еден имал забрана за управување, и сепак седнал зад управувач. Едно малолетник. Тоа е сценарио кое МВР го нарекува „безобѕирно возење”. На обичен балкански јазик – тоа е секој викенд во Македонија.

Дополнителна цифра од истиот викенд – 113 мотоциклисти санкционирани во Скопје, од кои 45 без кацига. Тоа е концентрирана акција на градскиот сектор за безбедност во сообраќајот. Една единствена ноќ работа, повеќе од 100 прекршители. Бројките кои јавноста ги добива се високи. Прашањето кое се поставува секоја година – дали тоа е знак за успешна акција, или знак за неуспешен систем?

113 мотоциклисти без кацига во Скопје во една ноќ значи дека на терен има стотици кои ги играат истите правила. Полицијата може да ги собере 113 во акциско движење. Тоа не е цел – тоа е примерок. Реалниот број на мотоциклисти кои возат без кацига е во илјади, и тоа е секој ден. Само што полицијата работи во акциски операции – инаку другите 363 дена во годината повеќето поминуваат непречено.

Седум возачи без дозвола – тоа е дополнителен показател на нешто покомплексно. Возачите без дозвола често не се луѓе кои не сакаат дозвола. Тоа се луѓе кои ја изгубиле, или никогаш не успееле да ја добијат поради неположен испит, или поради неплатени казни. Тие не престануваат да возат. Тие само возат до момент кога ќе бидат фатени. Полициската акција не ги третира причините – само ефектите.

Класична балканска констатација во оваа сцена. Системот функционира преку акции, не преку секојдневна примена. Полицијата прави интензивни денови, новинарите објавуваат броеви, министерот за внатрешни работи прави соопштение. Меѓу акциите – возачите ги знаат правилата. Без кацига – можеш. Без дозвола – можеш до прв полициски пункт. Со алкохол – доколку не правиш сообраќајка, никој нема да забележи.

За граѓаните, цифрите од викендот не значат ништо ако не се менуваат тенденциите. Бројот на сообраќајни несреќи, повредените и загинатите по година е она што всушност ја мери ефикасноста. Македонија има околу 130 сообраќајни жртви годишно – бројка која се намалува, но бавно. И секоја година, истата приказна. Пакети акции, високи цифри во соопштенијата, реални промени во навиките – минимални. До некој момент кога системот ќе сфати дека не може акциите да го заменат секојдневното присуство, ситуацијата на патиштата ќе остане иста.