Велика Британија и девет европски земји формираа ново заедничко поморство. Не во рамките на НАТО – туку како “дополнение” на сојузот. Се вика европски НАТО на вода, а Лондон ќе командува. САД? Не учествуваат.

Договорот, како што објави началникот на Кралската поморска флота Гвин Џенкинс, ги вклучува Британија, Данска, Финска, Исланд, Норвешка, Шведска, балтичките држави и Холандија. Канада размислува. Американците – набљудуваат од далеку.

Стратешката цел е официјално одбрана од руските закани во северната Европа. Но реалноста е поинаква – тоа е првиот сериозен европски обид да се создаде заедничка воена сила без американско лидерство. Не како замена за НАТО, туку како подготовка за светот во кој Вашингтон ќе се повлече, а Европа ќе мора сама да брани.

“Конкретни способности, конкретни воени планови, реална интеграција”, изјави Џенкинс. Тоа звучи здраво, но крие нешто понекомплексно. Кога Британија ги командува норвешките и шведските сили без американскиот штаб над нив, тоа повеќе не е НАТО – тоа е британски проект со европски пасоши.

Во кој круг сме ние? Северна Македонија влезе во НАТО во 2020 година со ветувања дека Алијансата ќе биде гарант за безбедност. Тогаш беше така. Сега, шест години подоцна, се покажува дека НАТО не е едно нешто – тоа е сноп различни клубови. Пет очи, поморство, источен фронт. Балканот? Како и обично, нема свој клуб.

Кој ќе нѐ штити кога Британија се повлекува во северниот клуб, а Америка во домашната политика? Ова не е реторичко прашање. Тоа е прашање што владата во Скопје треба да го постави – не на Брисел, туку самата на себе. Зашто времето кога Балканот добиваше готови безбедносни решенија одозгора веќе помина.