Во судот за корупција со ИПАРД фондовите се случи нешто што во Македонија речиси никогаш не се случува. Обвинетата признала вина. Без пакт. Без длабоки преговори. Само – призна.

Јасмина Костадинова, обвинета за манипулација со ранг-листата за европските фондови, призна дека прифатила мито од 2.000 евра. Случајот тргнува од злоупотреба со средства од ИПАРД програмата – програма за земјоделство и рурален развој, финансирана од Европската унија. Парите кои треба да помогнат селските стопанства да се подобрат, завршуваа во погрешни раце – со тивка помош однатре.

Костадинова, како што се чита од обвинението, била млад вработен во Министерството за земјоделство. Не висок функционер. Не директор. Само – службено лице со пристап до ранг-листите. Тоа во ИПАРД системот значи моќ. Кој е во првите 50, тој добива пари. Кој е на 51, чека следната година. И за тоа разлика, во Македонија, постои еден слободен пазар на влијанија.

Призналниот удар е важен од повеќе причини. Прво, докажува дека корупцијата на ниско ниво е реална и имасствуван факт во ИПАРД процесите. Не се работи за теорија. Се работи за конкретни ранг-листи и конкретни ФБ. Второ, отвора пат за поразвиен следствен процес кој може да открие повеќе имиња.

Костадинова исто така побара назад 6.000 евра од заплеравените средства – велејќи дека биле „лични”. Тоа е граничен рез на интересна правна материја. Признанието на 2.000 евра мито не значи признавање на сите обвиненија. Тоа значи селективно признавање – и одбрана за поголем дел од обвинението.

За македонскиот ИПАРД систем, овој случај е и тест и шанса. Тестот е – дали правосудниот систем ќе оди до сите вмешани, или ќе се запре кај првото признание? Шансата е – да се покаже дека ЕУ парите не се „ничии” туку имаат сопственик, и злоупотребата има цена. Балканот ова го очекува со скепса. Имаме многу искуство со „почетоци” кои завршуваат на полпат.