Хезболах официјално го воведе на сцената оружје кое менува правила на играта во војната со Израел: квадрокоптери на оптички влакна. Тежок неколку килограми, бесшумен, имун на електронско ометање, и – тоа е најтешко за израелските одбранбени системи – буквално невидлив за радари. Неодамнешниот напад го демонстрираше: 19-годишниот наредник Идан Фукс е загинат, други војници се повредени, и потоа уште дронови беа испратени врз спасителниот хеликоптер кој дојде да ги евакуира ранетите.

Технологијата изгледа примитивна но е генијална. Оптички кабел директно поврзува дрон со оператор. Без бесжичен сигнал. Без радио фреквенција. Без електронски потпис кој може да се пресретне. „Кабелите се толку тенки и леки што се практично невидливи со голо око”, вели израелски воен извор за CNN. „Можат да се протегнаат до 15 километри.” Петнаесет километри жица која оператор ја движи рачно во војна од XXI век.

Јехошуа Калиски од Израелскиот институт за национални безбедносни истражувања го објаснува парадоксот директно: „Отпорни се на ометање на комуникациите, а без електронски потпис невозможно е да се открие локацијата од каде се лансирани”. Со други зборови – сите милијарди што Израел ги вложи во електронска одбрана се бескорисни. Дронот доаѓа од никаде, удира, и потоа кабелот го следи назад до оператор кој веќе одамна се поместил.

Самуел Бендет од американскиот Center for a New American Security ги стави работите во контекст: „Ова е моќен систем кој во правите раце на искусен оператор може да биде прилично ефикасен.” Тоа е дипломатски јазик за: ова менува сѐ. Не само за Хезболах, туку и за секоја друга воена сила во светот која сега ќе купува кинески или иранки оптички дронови.

Од технолошка страна, ИДФ има многу малку алатки. „Освен физички пречки како мрежи, малку нешто може да се направи”, признава поранешен израелски офицер во истиот извештај. Тоа е загрижувачко признание од војска која со години работи под претпоставка дека е технолошки супериорна. Едно тенко влакно за околу 10 долари по метар го прави лажен сребрениот штит на „Iron Dome”.

За Балканот ова е важно за поинаква причина. Технологијата на оптички дронови е отворена. Не е тајна. Не е во рацете само на големи сили. Кој било со пристап до основни компоненти може да направи свој дрон со кабел. Тоа значи дека во следните 5-10 години и помали актери, и непоставени актери, и групи кои денес немаат никакви дронови – наскоро ќе ги имаат. И тоа значи дека реалноста на воениот сектор е зашто секаде ќе биде како Газа. Без приватност, без сигурно небо, без излез.