Полската внатрешна безбедносна агенција соопшти дека хакери се пробиле во пет постројки за прочистување на вода во земјата. Нападачите можеле да преземат контрола врз индустриската опрема внатре, “вклучувајќи и манипулација со безбедноста на снабдувањето со вода” – според формулацијата на агенцијата. Што за обичен граѓанин значи: некој можел да ја отрови водата што ја пиете.

Полскиот извештај поврзува дел од сабатажната активност со руските разузнавачки служби, иако не ги именува директно водените постројки како цел на конкретна руска група. Контекстот сепак е јасен: од почетокот на руската инвазија врз Украина, инфраструктурните напади низ Источна Европа се зголемија трикратно, а Полска е една од најатакуваните точки.

САД не се поинаков случај. ФБИ и CISA веќе известуваат дека водените инфраструктури се “мек терен” за странски хакери. Во 2021, во Олдсмар, Флорида, нападачот се обиде да го зголеми нивото на натриум хидроксид во градската вода – супстанца која во високи концентрации е смртоносна. Во последната година, ирански групи цели програмабилни логички контролери на американски водени фабрики – истата технологија која работи во Полска.

За Балканот ова не е научна фантастика. Скопската водена мрежа, белградската, загрепската, сите се потпираат на индустриски системи од 80-тите и 90-тите години, во голем дел недокументирани, поврзани во мрежи преку IT инфраструктура за која никој не може да каже сигурно колку е безбедна. Прашањето не е дали некој ќе се обиде да ги нападне овие системи. Прашањето е кога. И дали воопшто ќе знаеме на време.