Една изјава на Доналд Трамп. Една реченица: „Кина се согласи дека сака да купува нафта од САД”. И веднаш цените на „Брент” пораснаа за над еден процент – на околу 106-107 долари за барел. ВТИ (американската нафта) – до над 102 долари. Глобалниот пазар реагира на секој шепот од Вашингтон во моментов, бидејќи геополитичкиот контекст никогаш не бил толку нестабилен.

Растот не доаѓа само од најавата за нова продажба на американска нафта на кинеските пазари. Доаѓа од сè уште активниот ризик во Ормускиот Теснец – стратешкиот воден правец преку кој минува голем дел од светскиот превоз на нафта и природен гас. Иранската страна тврди дека вчера околу 30 брода нормално поминале низ Теснецот, но трговците не веруваат во „нормалност” – овој месец во Теснецот имаше запленувања и напади на бродови.

За оваа недела, „Брент” расте за околу шест проценти. ВТИ – над седум. Тоа е големо движење за пазарот на нафта во рок од пет дена.

За Македонија ова не е статистика од далечен пазар. Цената на горивата на пумпите се определува со официјална референца до меѓународните цени, и движењата од сега неминовно ќе ги почувствуваме во наредните недели. РКЕ објавува нови референци секои петнаесет дена. Кога глобалната цена на нафтата за два месеца порасне за околу 10-15 долари за барел, тоа на крајот значи и неколку денари дополнително во цената на бензинот и дизелот.

Што ако Трамп го откаже договорот за десет дена? Што ако Иран блокира навигација во Теснецот еден ден? Цените повторно ќе одат во ист правец, со истата брзина. Овој пазар повеќе се однесува како реакциски апарат на политички сигнали, отколку на фундаментален баланс на понуда и побарувачка. И најдолгорочниот излез – помалку зависност од фосилни горива, побавна електрификација на транспортот – е токму она што во Македонија се одложува со децении. Дополнително, се одложува со „имаме поважни проблеми” и „енергетската политика е сложена”. Сложена за кого? За оние што ќе ги платат сметките на крајот.