На 20 јуни 2026 во Скопје ќе се одржи Параадата на гордоста. Слоганот: „Сите нека знаат”. Локацијата на собирање – Чешмата во Градски Парк во 18 часот, со маршот да започне во 19 часот. Маршрутата е поамбициозна од минатите години – булевар Илинден, Рузвелтова, булевар Партизански одреди, булевар ВМРО, и улица Димитрије Чуповски, со завршеток во парк „Жена борец”.

Организаторите не се срамежливи. Поранешните параади беа дискретни, со намалена видливост и често со полициско присуство како главна форма на „гарантирање безбедност”. Овој пат, маршрутата минува низ централни булевари – тоа е политичка одлука, не само логистичка. „Тука сме и одбиваме да се намалуваме за да бидеме прифатени”, е јасно во порaкaта на организаторите.

Контекстот не им оди во прилог. Институционалната непријателност кон ЛГБТИК+ заедницата во Македонија расте секоја година. Десни групи и одредени црковни лидери одат отворено против. Полицијата секоја парада ја „чува”, што во пракса значи декаритуални напади се очекуваат. Тоа е реалност во која излегувањето на улица сè уште е акт на ризик за многумина.

Зошто 20 јуни? Тоа е традиционален датум – близу Денот на гордоста кој се одбележува на 28 јуни секаде во светот. Бројот на учесници е секогаш различна работа – последните години бројката се движела помеѓу 200 и 500 луѓе, со неколку илјади гледачи покрај маршрутата. За град од 600.000 жители, тоа не е масовна манифестација – но не е и тоа што е важно. Важно е дека сè уште се случува, во земја каде законите за заштита на сексуалните малцинства имаат години без значителна реформа.

Прашањето кое останува отворено за читателите е – дали Скопје е град кој еволуира со времето, или град кој задржува тенденции на затварање? Параадата ќе го одговори тоа барем за еден ден. Бројот на учесници, реакцијата на минувачи, реакцијата на медиумите – сите тие ќе бидат барометар. Не дека јунско одбележување може само да реши инситуционални прашања. Но без него, прашањата би биле невидливи.