Европската автомобилска индустрија почна да се стабилизира по години криза. Бројот на клиенти, како и нивото на заработка, престанаа да опаѓаат. Статистиката е сè уште послаба отколку пред пандемијата, но производителите на автомобили можат да си дозволат претпазлив оптимизам. Професорот на Економскиот факултет во Крагуевац, Петар Веселиновиќ, за РТС изјави дека автомобилската индустрија во Европа сè уште не излегла од кризата, но полека се извлекува. Тој истакнува дека треба да очекуваме зголемена кинеска конкуренција и дека има најави дека кинески производител на автомобили ќе отвори фабрика во Србија.

Професорот Петар Веселиновиќ наведува дека ова е добра вест за компаниите што произведуваат автомобили во Европа, а исто така и за нас во Србија.

„Покрај готовиот производ – автомобили, произведуваме автоделови и гуми во значителен број фабрики, така што тоа може да биде само добра вест“, додава Веселиновиќ.

Тој исто така истакнува дека најновите извештаи што пристигнаа, кои се проектираат за новата година, покажуваат дека Европа малку ќе го намали јазот во споредба со Кина.

„Особено кога станува збор за производство и продажба на автомобили и колку што можам да видам – интересот за електрични автомобили полека, но сигурно расте, што секако е добра вест за европските производители, а и за „Стелантис“ тука во Србија“, вели Веселиновиќ.

Кога станува збор за фабриката за автомобили во Крагуевац, Веселиновиќ вели дека производството се зголемува.

„Третата смена исто така работи напорно во „Стелантис“ во Крагуевац. Се произведува електричната „Панда“, извозот продолжува и тоа се претежно пазари наменети за земјите од Европската Унија – Италија, Шпанија, Франција и делумно Јужна Африка. Пазарот во моментов се отвора кон Блискиот Исток, а тоа секако го зголемува производството кога станува збор за готови автомобили“, вели Веселиновиќ.

Истата ситуација е и во фабриките што произведуваат автомобилски делови.

„Производството исто така расте таму, со оглед на тоа што побарувачката за полуготови производи, односно делови, исто така расте, што на некој начин покажува дека автомобилската индустрија во Европа полека излегува од кризата. Не можеме да кажеме дека излезе од кризата, но дека полека излегува од кризата“, вели Веселиновиќ.

Тој истакнува дека глобален шок што дополнително би ја нарушил во наредните месеци не би бил добар.

„Секако, сите овие глобални шокови, а особено конкуренцијата што доаѓа од кинеските производители, во голема мера се одразуваат на производството на автомобили и автомобилски делови тука во Србија“, додава професорот.

„Фабриката „Стелантис“ во Крагуевац е една од ретките што работи успешно“
На прашањето што може да направи домашната автомобилска индустрија за да го искористи фактот дека европскиот пазар влезе во подобра фаза, Веселиновиќ вели дека фабриката „Стелантис“ во Крагуевац е една од ретките што работи успешно во таа група.

„Како што знаете, „Стелантис“ затвори шест фабрики во Европа, па затоа престанаа да работат до понатамошно известување. Една од ретките фабрики што работи успешно, зголемувајќи го производството и очигледно има конкуренти на автомобилската сцена, во однос на квалитетот и цената за европскиот пазар, е нашата фабрика тука во Крагуевац, која сигурно може да ги задоволи потребите на Европа и на некои нови пазари во голема мера“, објаснува Веселиновиќ.

Тој вели дека ова е значаен чекор напред и одличен сигнал дека производството се зголемува.

„До пред еден месец, околу 1.700 работници работеа во „Стелантис“ во Крагуевац. 2.500 до 3.000 би биле идеални, како и производството што би го одржувало чекорот со зголемениот број работници, а токму тоа се случува од оваа есен со почетокот на производството во третата смена и најавата за „Цитроен Ц3“, за кој се очекува сериско производство, што во голема мера ќе помогне и ќе ги подобри перформансите на српската автомобилска индустрија, во овој случај „Стелантис“ во Србија, а секако ќе придонесе и за некои нови пазари и подобрени извозни перформанси“, вели Веселиновиќ.

Зборувајќи за тоа кога европската автомобилска индустрија конечно би можела да излезе од кризата, Веселиновиќ вели дека треба да ги следиме резултатите во последниот квартал од оваа година, како и позитивните трендови постигнати во претходните два квартала.

„Излезот од кризата воопшто на ниво на националната економија и на ниво на гранските индустрии, во овој случај автомобилската индустрија, може да се каже дека е постигнат во вистинска смисла на зборот – во два квартала имаме позитивни трендови. Мора да почекаме уште еден и пол месец до Нова Година, за официјално да потврдиме, односно статистички да видиме дека има подобрување во сите овие сегменти, кога станува збор за автомобилската индустрија и производството на автомобилски делови“, нагласува Веселиновиќ.

Дали кинескиот „Черу Автомобил“ ќе пристигне и во Србија?

Сепак, тој забележува дека во наредниот период треба да очекуваме зголемување на кинеската конкуренција кога станува збор за производство на електрични автомобили.

„Не смееме да заборавиме, а ова е секако иднината, дека Кинезите веќе имаат фабрика во Турција, има најави во Унгарија и Шпанија. Колку што можам да видам, Србија е исто така некаде на мапата, кога станува збор за кинескиот производител „Черу Автомобил“ кој најави потенцијални специфични погони во Србија, кога станува збор за производство на електрични автомобили, што би можело да претставува мапирање на Србија, како една од ретките земји во Европа, со овие земји кои се дел од ЕУ и се високо развиени, кои ќе произведуваат електрични автомобили, а за некое време и хибридни автомобили“, објаснува професорот.

Сепак, треба да се биде внимателен бидејќи, како што вели тој, „Европа скокна во својот стомак“.

„Ја забрза декарбонизацијата, исто така ги заостри емисиите на CO2, воведе зелени тарифи. Едноставно претпостави дека, без оглед на сè што носи електричниот автомобил и сите економски предности, еколошките аспекти се исто така многу важни. Не смееме да го игнорираме тоа, бидејќи Америка и Кина се двете најголеми економски сили во светот. Двајцата најголеми загадувачи на животната средина во светот се Кина и Америка, само обратно.“