Околу 40 километри од Палма, во заветрината на планинскиот венец Трамунтана, стои имот што поранешниот амбасадор на САД во Шпанија Џејмс Костос и дизајнерот на ентериери Мајкл Смит го нарекуваат свое омилено место на светот. Куќата претходно ѝ припаѓала на познатата пејзажна архитектка Изабел Карвахал, а тие ја купија пред две години, откако неколку лета ја изнајмуваа и се заљубија во островот.

Приказната не почнува на Мајорка, туку во Мексико, пред повеќе од дваесет години. На случаен разговор меѓу пријатели во Акапулко им кажале дека островот е убаво место и дека таму се оди секоја година. Ентузијазмот бил доволен да го посетат. Неколку години подоцна го најдоа овој имот, го изнајмуваа по месец дена во 2014 и 2015 година, дознаа дека сопственичката размислува да го продаде и кога дојде моментот – го купија.

Реновирањето што не се случи

Ова е делот што најмногу изненадува секој што гледал реални серии за реновирање. Големо преуредување немаше. Причината е двојна: урбанистичките прописи на Мајорка се многу строги, а куќата едноставно не го барала тоа. Изградена е во деведесеттите со прилично современ дизајн, отворена кон градината и добро испланирана. Надворешниот изглед остана ист. Внатре се преуредија само кујната, купатилата и спалните.

Тоа е поука што кај нас редовно се прескокнува. Секоја втора купена куќа кај нас прво се руши до ѕид, а потоа се гради нешто што нема врска со околината. Овде најскапата одлука беше да не се допира надворешноста.

Внатре: плочки, лустери и предци на туѓи фамилии

Ентериерот е препознатливо дело на Смит, кој важи за еден од најценетите дизајнери на ентериери во светот. Ткаенини и тапети од неговата линија, внимателно избрана палета бои, благородни материјали. Плочки со андалузиска инспирација стојат заедно со внушителни кристални лустери, деликатни бронзени решетки, мермерно камино над кое виси барокно позлатено огледало и рококо узглавје во една од спалните.

Куќата чува и колекција историски портрети на елегантно облечени благородници, купени на аукции и на пазари за уметност во годините кога двојката живееше во Шпанија. Во големиот салон, покриен со бочваст свод, монументален ѕиден мурал инспириран од мајоркинската традиција води разговор меѓу уметноста, архитектурата и историјата на островот.

Градината е единственото што сè уште се менува

Градината има овоштарници и маслинарници околу зелени тревници, две симетрични леи со бели рози, каскаден водопад, патеки со чакал и лавиринт од шимшир во англиски стил. Тоа е и единствениот дел од проектот што не е завршен, затоа што е жив.

Неодамна поставија занаетчиска преса за да прават сопствено маслиново масло. Маслинките ги засадиле пред три години и маслото испаднало многу добро, зелено и малку лутко. Од своите лимони прават лимончело, а од портокалите – мармалад. Има и една желба за иднина: кучиња во куќата.

Островот што не е интернационализиран

Кога Костос зборува зошто останува тука, ја кажува најпрецизната реченица за целиот остров: „Мајорка е многу интернационална, но не е интернационализирана.” Тоа е разликата што секоја балканска дестинација што сака туризам би требало да ја запише на ѕид. Островот има цврста култура, длабоко чувство за идентитет и вистинска заедница, а сепак е поврзан со светот.

Нивниот живот тука е едноставен: прошетки низ имотот, обиколка на градчиња и пазари, долги ручеци и вечери надвор. Кога се на островот, не планираат ништо однапред. Понекогаш влегуваат во кола за да ги откријат селата на Трамунтана, застануваат по пат, наоѓаат непозната дестинација. Понекогаш минуваат низ село што ја слави својата патронска слава, со светилки на плоштадот, бенд и луѓе што се забавуваат со фамилиите – и се приклучуваат на веселбата како да се пријатели од секогаш.

Шпанија што ја смени биографијата

Костос беше амбасадор на САД во Шпанија од 2013 до 2017 година, назначен на барање на тогашниот претседател Барак Обама. „Шпанија ми го смени животот”, вели тој. „Дојдов како претставник на Соединетите Држави… Со текот на времето, Шпанија престана да биде професионална дестинација и стана неразделен дел од мојот живот.”

Заминувањето на крајот од мандатот било емотивно, но врската не престанала. Тој продолжи да работи во медиумите и забавната индустрија како претседател на продуцентска куќа во Мадрид, а е ангажиран и во повеќе организации во САД – од застапување за еднаквост на ЛГБТИК+ луѓето до превенција од насилство со огнено оружје.

Дваесет и шест години што почнале во авион

Двојката е заедно речиси 26 години. Се запознале на лет од Лос Анџелес за Њујорк, не седеле еден до друг, разговарале малку во авионот, малку повеќе додека го чекале багажот на аеродромот. Таму разменија контакти. Прва година беше врска на далечина – тој во Њујорк, другиот во Лос Анџелес.

На прашањето што ја држи врската, Смит одговара дека се многу различни, со сопствени интереси и љубопитности, но дека за суштинските работи секогаш се согласуваат. „Ги делиме основните вредности и работите што ги сакаме. И многу се забавуваме заедно.”

Пред две лета тука Смит го прослави својот 60-ти роденден, со пријатели пристигнати од секој агол на светот. Она што најмногу го трогнало Костос не била забавата, туку глетката на луѓе од многу различни фази од нивниот живот собрани како да се едно семејство. „Изгубивме страв од мешање на нашите пријатели”, додава Смит.

Тоа е, на крајот, целата поента на оваа куќа. Не е трофеј, туку место каде луѓето седат подолго отколку што планирале. Колку домови кај нас се градат со таа мерка, а колку за да им се покаже на соседите?