Американскиот регулатор за телекомуникации во вторник забрани увоз на нови хуманоидни роботи, роботски кучиња и струјни инвертори произведени во странство. Формално, причината е националната безбедност. Практично, ударот оди во една насока – кон Кина, која денес го држи речиси целиот светски пазар на овие уреди.

FCC тврди дека уредите произведени во странство можат да бидат далечински управувани, искористени за следење од страна на странски влади или вклучени во сајбер напади. Комисијата остави и врата: исклучок ќе се одобри ако владата процени дека конкретен уред не носи ризик. Кој ја врши таа процена и по кои критериуми – тоа не е кажано.

Бројките го прават случајот поинтересен отколку што звучи. Хуманоидните роботи сè уште се далеку од секојдневието – во 2025 година во целиот свет биле испорачани околу 15.000 такви машини, а мнозинството од нив дошле од двата најголеми кинески производители. Значи, Вашингтон забранува пазар кој практично уште не постои. Тоа не е одбрана од денешна закана, туку заземање позиција пред таа закана да пристигне.

Струјните инвертори се сосема друга приказна. Тие се масовна стока – уредот што ги поврзува соларните панели на еден покрив со електричната мрежа. FCC прецизира дека веќе инсталираните уреди не се засегнати. Значи, милиони американски домови остануваат со кинески инвертори во ѕидот, а забраната важи само за следната пратка. Ако ризикот е реален, што правиме со опремата што е веќе внатре?

Аргументот што Вашингтон не го изговара гласно

САД со години тврдат дека Кина хакира американски компании за да краде податоци и се подготвува за сајбер напади поврзани со евентуална инвазија на Тајван. Но вториот дел од аргументот е поинаков и поинтересен: американската страна вели дека самата кинеска сопственост е доволен ризик, бидејќи Пекинг може да ја принуди компанијата да шпионира или далечински да ги менува своите производи. Во истиот текст стои и една реченица што ретко се цитира – американската влада има слични законски овластувања.

Ова е низа, не изолиран потег. Забраната за TikTok што ја турна апликацијата во раце на американски инвеститори, забраните за широк спектар странски рутери, санкциите за кинеските производители на опрема за надзор Hikvision и Dahua. Секој чекор е образложен со безбедност. Збирот наликува на индустриска политика.

Пекинг возврати преку портпарол на Министерството за надворешни работи, кој најави дека Кина ќе употреби „сите неопходни мерки” за да ги заштити своите компании. А кинескиот претседател Си Џинпинг се очекува да го посети Вашингтон во септември. Државна посета, со ваква забрана на масата само неколку недели претходно – тоа е преговарачка позиција, не епилог.

За Европа прашањето не е дали ќе се повтори, туку кога. Соларните инвертори не се американска специфика – истата кинеска опрема седи на покривите низ ЕУ, вклучително и во регионов. Ако Брисел тргне по истиот пат, сметката нема да ја плати кинескиот производител, туку домаќинството што пред две години поставило панели затоа што му ветиле дека е тоа исплатливо.