Ричард Гир има 76 години, куќа во која има книги и музички инструменти, и прозорец низ кој гледа дрвја. Кога го прашале каде ја наоѓа среќата, тој набројал точно тоа: да се разбудиш, да погледнеш низ прозорецот, да имаш нешто да прочиташ или да засвириш, и да знаеш дека твоите се добро. „Тоа е сè. Тоа е клучот на мојата среќа“, рекол.

Лесно е ова да се отфрли како реченица што ја кажува човек со доволно пари да не мора да мисли на ништо друго. Но психолозите имаат име за тоа што тој го опишува, и тоа име постои од многу пред некој да го праша Гир.

Се вика savoring – свесно застанување за да се забележи нешто пријатно додека сè уште трае. Концептот го развиле психолозите Фред Брајант и Џозеф Вероф. Идејата е тривијална на површина: не е доволно да ти се случи нешто добро, треба и да го регистрираш. Повеќето луѓе не го прават тоа. Кафето се пие додека се скролува, вечерата се јаде додека се гледа екран, прошетката се минува додека се планира следната работа.

Има и податок. Студија објавена во списанието „Emotion“ следела 285 возрасни луѓе на возраст од 25 до 85 години во период од десет дена. Резултатот покажал дека луѓето повеќе уживале во пријатните моменти кога тие моменти биле споделени со некој близок – и дека тоа било поврзано со повисока психолошка добросостојба.

Тоа е податок што на Балканот звучи речиси навредливо очигледно. Кај нас кафето со некој трае час и половина не поради кафето. Целата култура на седење, на муабет без цел, на „ајде уште едно“ е практично институционализиран savoring – само што никој не му дал англиско име и никој не објавил студија за него. Прашањето е дали тоа сè уште го правиме или само мислиме дека го правиме.

Гир медитира повеќе од 40 години. Тука научните прегледи се посмирени: интервенциите базирани на mindfulness покажуваат намалување на стресот и анксиозноста, подобра емоционална регулација и подобар квалитет на сон. Тоа не е ситно, но не е ниту магија. Никој не тврди дека медитацијата продолжува живот – тврдењето е дека го прави поподнослив.

Психологот Ана Леон дава конкретна бројка: „Медитирањето секој ден меѓу десет и петнаесет минути помага да се има поголем фокус во решавањето проблеми“. Десет минути. Тоа е помалку време отколку што просечниот човек поминува проверувајќи го телефонот пред спиење, а спротивниот ефект.

Она што е интересно во целата приказна не е советот – советот го знаеме. Интересно е тоа што за да го послушаме, ни треба 76-годишен холивудски актер да ни го каже. Работата функционира и без него.