Стојна Д. од Кратово со години се однесуваше како да е сопственичка на нешто што не е нејзино. Камените кукли кај Куклица не се приватен имот, туку заштитен споменик на природата – геолошка формација стара милиони години, што и денес се води како едно од најпрепознатливите природни наследства во земјава. Таа, сепак, наплаќаше влезници на туристи, како да држи паркинг пред сопствен двор.

Судот ѝ одреди притвор по предлог на Основното јавно обвинителство Куманово. Обвинението не е само за нелегална наплата. Кај последниот инцидент 41-годишничката физички ги нападнала полициските службеници кои се обидувале да ја легитимираат и приведат. Кривичното дело што ѝ се става на товар е „спречување службено лице во вршење службено дејствие” по член 382 од Кривичниот законик, покрај веќе тековната постапка за продолжено кривично дело узурпација.

Забраната постоеше. Никој не ја спроведуваше.

Ова е делот што најмногу боли. Против неа веќе течеше постапка, а судот ѝ беше изрекол мерки на претпазливост – меѓу нив и изречна забрана да го посетува локалитетот. Обвинителството во официјалниот допис наведува дека таа „одбегнува да го прими и почитува решението”. Со други зборови: државата напиша хартија, а жената продолжи да го наплаќа влезот како да нема ништо.

Колку време треба да помине за една забрана да значи нешто повеќе од печат на документ? Уште во јуни Општина Кратово потврди дека локалитетот е „незаконски и неосновано узурпиран” од здружението „Извор” и од физички лица кои, како што стои во нивното соопштение, вршеле неовластено управување, си присвојувале права што не им припаѓаат и незаконски профитирале преку наплата на влезници, при што ја загрозувале безбедноста на посетителите со заплашување и закани со кучиња.

Значи – сè беше познато. Од јуни. Со имиња, со опис на делото, со официјална потврда на општината. Требаше да поминат уште два месеци и физички напад врз полицајци за системот конечно да реагира со притвор.

Камените кукли се едно од оние места што Македонија ги става на разгледници и во туристички кампањи. А во пракса, до вчера, влезот го чуваше некој што нема никаква правна врска со локалитетот. Прашањето не е зошто таа го правеше тоа – тоа е јасно. Прашањето е зошто толку долго можеше.