Во бродоградилиштето Севмаш во Северодвинск Русија ја спушти во вода новата нуклеарна подморница „Уљановск” од класата Јасен-М. Шеста од дванаесет планирани. Бројката е поважна од церемонијата – ова не е прототип, ова е серија.

Она поради што на Запад се пишува со поинаков тон се ракетите што ги носи. Хиперсоничниот „Циркон” лета околу три пати побрзо од „Оникс” и, според истите проценки, седум до девет пати побрзо од верзиите на „Калибар”. Аналитичари цитирани од западни финансиски и одбранбени медиуми оценуваат дека НАТО во моментов нема ефикасна одбрана против такви проектили.

Тишина како оружје

Труповите се од демагнетизиран челик, погонот е конструиран за исклучително тивка пловидба. Тоа е поентата на целата класа – подморница која противникот не ја слуша не мора да биде најбрза ниту најголема. Доволно е да биде таму каде што никој не смета дека е.

Секој брод може да носи до 40 ракети „Циркон” со тактички нуклеарни боеви глави. Според проценките што ги пренесуваат западните анализи, група од шест такви подморници теоретски би покривала околу 4.500 квадратни километри при изненаден удар.

Зборот „теоретски” тука работи многу. Овие бројки доаѓаат од анализи, а анализите за туѓо оружје по правило се пишуваат со една рака на калкулаторот и со друга на буџетското барање. Тоа не значи дека се измислени – значи дека и оној што ги објавува има интерес да звучат крупно.

Триаголникот што никој не го распушти

Јасен-М е дел од руската нуклеарна тријада, заедно со стратешките подморници од класата Бореј што носат интерконтинентални балистички ракети. Западни аналитичари ја опишуваат оваа флота како „најмоќната подводна сила на нашето време” и проценуваат дека рамнотежата во следната деценија се поместува во корист на Русија.

Ваквите оценки треба да се читаат внимателно од двете страни. Русија има интерес да изгледа посилна отколку што е. Западните аналитичари имаат интерес заканата да изгледа поголема отколку што е. Меѓу тие два интереса стои една подморница која навистина е спуштена во вода и која навистина постои.

Од Балканот, гледано без илузии

На овој простор има долго искуство со тоа што значи да живееш меѓу блокови кои се мерат. Не мора да падне ниту еден проектил за одлуките да се менуваат – доволно е обете страни да сметаат дека рамнотежата се поместила. Тогаш се преговара поинаку, се купува поинаква опрема и се пишуваат поинакви буџети.

Шест подморници од дванаесет. Значи серијата не завршува тука, и следната вест од Северодвинск нема да биде изненадување. Прашањето е дали некој воопшто уште ги брои, или бројот стана позадина на која се навикнавме.