Кога една држава почне да плаќа посредници за да ѝ доведат војници, тоа веќе не е регрутација – тоа е пазар. И како секој пазар, цената кажува сѐ. Во Русија таа цена во некои региони стигна до милион рубљи по доведен човек, односно околу 22.200 долари.

Повеќе од половина руски региони сега нудат парична награда за оној што ќе најде нов договорен војник за војната во Украина. До август 2026 година вакви награди воведоа 56 региони – лани беа 31. Од нив 38 водат официјални програми, а останатите, според анализата на која се повикуваат извештаите, парите ги делат преку приватни агенции за вработување. Разликата меѓу официјално и неофицијално е тука прилично тенка.

Најскокна Смоленск

Најостар пораст е забележан во Смоленската област, каде наградата за доведен регрут скокна од 115.000 на милион рубљи. Речиси деветкратно, во една година. Истовремено еднократната исплата за самиот новорегрутиран војник се качи од 1,6 на 2,1 милион рубљи. Пораст има и во Самара, Рјазањ, Саратов, Иркутск, Калининград и Кемерово, како и во Република Алтај.

Најречитата бројка доаѓа од Рјазањската област. Таму посредник кој ќе доведе човек од друг руски регион или странец добива 804.598 рубљи. Ако доведе локален жител – 57.471. Четиринаесет пати помалку за сосед. Тоа не е ценовник за патриотизам, тоа е ценовник за отпор: локалните веќе ги нема или веќе не сакаат, па парите одат таму каде што сѐ уште има кого да се убеди.

„Ако регрутацијата не успее, следи мобилизација”

Сергеј Кривенко од организацијата за човекови права „Граѓанин. Армија. Право” вели дека растот на бонусите покажува под каков притисок се регионите, и ја кажува реченицата што ја чека цела Русија: ако регрутацијата не успее, следи мобилизација.

Германскиот економист Јанис Клуге проценува дека бројот на нови договорни војници е на најниско ниво во последните три години. Економистот Дмитриј Некрасов пак смета дека Русија може и понатаму да ги крева бонусите, бидејќи сегашните суми се скромни во споредба со вкупната цена на распоредувањето на еден војник. Со други зборови – има уште простор во буџетот пред да се стигне до присилата.

Законите се пишуваат однапред

Институтот за проучување на војната смета дека Кремљ веќе ги создава правните услови за поширока мобилизација, преку проширување на овластувањата на безбедносните служби. Државната дума во јуни изгласа закон кој дозволува лица со одредени криминални досиеја да потпишуваат договори со Министерството за одбрана за време на мобилизација. Заменик-министерот за одбрана Виктор Гориемкин отворено кажа дека тоа ќе го прошири бројот на можни војници. Путин уште кон крајот на 2025 година потпиша закони кои овозможуваат распоредување на резервисти во борба без да се прогласи општа мобилизација на целата земја.

Значи, машината е составена: законите постојат, овластувањата се проширени, а парите ја држат работата додека уште се исплати да се плаќа. Балканот ја знае оваа секвенца напамет – прво доброволците, потоа наградите, потоа списоците. Прашањето не е дали Москва има уште рубљи. Прашањето е колку долго рубљата ќе биде поевтина од повикот.