Дрон со значителна количина експлозив влезе во воздушниот простор на Бугарија и експлодира на околу километар од компресорска станица на Трансбалканскиот гасовод. Падна во нива со сончоглед кај граничниот премин Кардам со Романија. Без жртви. Овој пат.

Бугарскиот претседател Румен Радев, по итна седница на советот за безбедност, потврди дека немало настрадани и објасни како воопшто се дознало. Романската гранична полиција прво го слушнала звукот. Потоа бугарските гранични патроли слушнале силна експлозија и виделе црн чад.

Забележете што недостига во тој опис. Никој не го видел дронот на радар. Ниту едната ниту другата земја не го открила пред да експлодира. Двајца соседи, две членки на НАТО, и целата рана детекција се сведе на тоа што луѓе слушнале нешто.

Радев истакна дека станува збор за поголем дрон, а не за рекреативна опрема, и дека количината експлозив се гледа од дострелот на звукот и од столбот чад. И признава дека откривањето и неутрализирањето на вакви летала е сериозен предизвик.

Кој го пуштил

Бугарското Министерство за одбрана соопшти дека дронот личи на оние што нашироко ги користат украинските вооружени сили, но и дека засега нема докази за намерен инцидент. Софија ја повика украинската амбасадорка на разговор во понеделник – таа во моментот е во Киев, па порано не можела.

Киев одговори дека не гаѓал намерно Бугарија и вети истрага. Одговорот е веројатно искрен. И тоа е токму делот што треба да загрижи.

Затоа што ако беше намерно, тоа е порака и на пораките се одговара. Ако не беше намерно, значи дека летало со експлозив може да прелета преку граница на НАТО, да мине незабележано низ два воздушни простори и да се распрсне покрај гасовод што ја поврзува Турција со Украина – без никој да го планирал тоа.

Инцидентите со дронови врз источното крило на НАТО се множат со месеци. Секој од нив поединечно поминува како технички настан со истата смирувачка формулација: нема жртви, нема докази за намера, се води истрага.

Кардам е околу 400 километри од најблиската македонска граница. Тоа е растојание што на карта изгледа солидно, а во воздух не значи речиси ништо. Гасоводот што помина за влакно не е бугарски проблем – тој е дел од мрежата што го држи регионот топол.

Прашањето е едноставно и никој гласно не го поставува: колку пати треба да падне по еден таков дрон покрај некоја критична инфраструктура пред да сфатиме дека сончогледот бил среќа, а не одбрана?