Годините во кои корисниците се жалеа дека нивните објави тивко исчезнуваат, а платформата одговараше дека тоа не постои, конечно добија документација. X го објави со отворен код кодот зад алгоритамот „За тебе” – лентата што ја гледате штом ќе ја отворите апликацијата – заедно со јадрото на системот за рангирање, на GitHub, под лиценца Apache v2.

Она што го прави ова поразлично од претходните обиди се параметрите. Компанијата ги објави и конфигурацијата на моделот, филтрите и деталите за рангирањето – значи тежините со кои различни сигнали влијаат врз тоа која објава ќе ја видите. Кодната база е сега десет до петнаесет пати поголема отколку претходно.

„Го добивате основниот код за рангирање што ги влече објавите и ги рангира за секој корисник и ја составува лентата”, вели Кит Колман, потпретседател за производ во X. „Ги гледате системите што филтрираат потенцијално проблематична содржина што ги крши правилата. А некои од тие системи, како рангерот и оценувањето, можете и сами да ги извршите надвор од компанијата.” И додава реченица што кажува колку добро ја знае публиката: „Мислам дека луѓето прилично ќе се шокираат што го објавуваме ова.”

Втората половина е алатката за корисници. Во поставките се појавува страница „Под хаубата” каде секој што објавил барем десет пати во последниот месец може да ги преземе своите збирни податоци како JSON-датотека. Таа покажува дали на профилот или на објавите им биле доделени ознаки во изминатиот календарски месец. Нетехничките корисници, вели компанијата, можат да ја фрлат таа датотека во кој било јазичен модел, да го насочат кон складиштето на GitHub и да побараат толкување. Алатката засега е пилот – само за сметки постари од една година.

Не е сè внатре. Системите што користат Grok за да предвидат дали објавата крши правило остануваат затворени, за да не ги искористат оние што сакаат да ги заобиколат филтрите и да ја натрупаат мрежата со спам. Разбирливо објаснување, и истовремено дупка токму таму каде што најмногу се сомневаат корисниците – во делот што одлучува што е проблематично.

Позадината е долга и не почнува со Мск. Уште додека платформата се викаше Twitter, републиканци во Конгресот тврдеа дека мрежата е наклонета налево и дека нивните објави се „сенка-блокирани” – невидливи без нивно знаење. Компанијата постојано негираше. Сега мрежата е сопственост на човек кој помогна во изборот на Трамп, а истовремено таа што најгласно вети проверливост.

Иронијата е дека X со ова стана поотворен во кодот, а помалку отворен во сè друго. Откако повторно стана приватна компанија, не мора да поднесува извештаи до американскиот регулатор, па бројките за корисници, приход, раст и владини барања за бришење содржина се појавуваат сè поретко. Отворен алгоритам, затворена сметководствена книга.

„Нашиот сон е секој од јавноста да може да процени како се распределуваат објавите на платформата, да провери дали теренот е рамен и, ако мисли дека не е, да критикува за да можеме да поправиме”, вели Колман. Тоа е добра реченица. Проверката е дали, кога некој надворешен ќе покаже дека теренот навистина не е рамен, кодот ќе се смени – или само објаснувањето.