Москва побара објаснување од Вашингтон и од Анкара – и тоа официјално, преку своето Министерство за надворешни работи. Причината: документи од американскиот Конгрес од кои произлегува дека Украина би можела да добие американско оружје извадено од турските залихи.

Портпаролката на руската дипломатија Марија Захарова го формулираше протестот во еден потег кон двете адреси. „Не е збор само за жртвите и разрушувањата што властите во Киев се стремат да ги зголемат, туку и за сериозна штета врз нашите билатерални односи со Вашингтон и со Анкара. Обидите да се користи мировна реторика, а истовремено да се испорачува оружје, неминовно ја подриваат меѓусебната доверба”, изјави таа.

Што пишува во списокот

Бројките не се симболични. На списокот се, меѓу другото, 12 лансери за повеќецевни ракетни системи MLRS и 70 балистички ракети ATACMS. Официјалното турско образложение е модернизација на сопствените вооружени сили преку отстранување на застарени системи – формулација која звучи како расчистување на магацин, а во практика значи оружје со домет што ја менува пресметката на фронтот.

А сега деталот што ретко доаѓа до наслови: трансферот, според документите, би се реализирал преку приватни компании од Турција, САД и Бугарија. Балканот повторно не е тема на веста, туку логистика во неа. Тоа е позиција што регионот ја познава од порано и што никогаш не му донела место на маса.

Постапката што работи и на летна пауза

Рокот за разгледување на документот е две недели, но и двата дома на Конгресот се на летна пауза. Посебно гласање не е потребно – документот автоматски влегува во сила ако Конгресот не донесе заедничка резолуција со која би го блокирал спроведувањето. Со други зборови, молкот е одобрување. Тоа е механизам вграден однапред, не пропуст.

Захарова се фати точно за таа нејасност: околностите и условите на трансферот остануваат нејасни, вклучувајќи го прашањето кој ја покренал постапката за реекспорт на толкава количина вооружување и на кој начин и кога тоа треба да стигне до украинските примачи.

Најостриот дел од руската изјава сепак е оној за државите што „претендираат на посебна улога” во решавањето на украинската криза и како приоритет го истакнуваат политичкото и дипломатското решение. Прекор кон Анкара и Вашингтон истовремено – и, мора да се признае, прекор што не е лесно да се одбие со аргумент.