Десет милиони слободни работни места објавени низ Европа помеѓу април 2025 и март 2026 година. И најбараната група работници не е онаа за која се пишува секој ден.

Според анализа на пазарот на трудот на компанијата BestBrokers, изработена врз основа на податоци од Евростат и европската мрежа EURES, на прво место се техничките работници – 731.953 слободни места. Потоа професионалните соработници во администрација (630.033), работниците во металопреработувачката и машинската индустрија (596.701), операторите на машини и постројки (522.808) и возачите (519.386).

Ниту едно од првите пет места не е за програмер или инженер за вештачка интелигенција.

Парадоксот што Германија најдобро го покажува

Германија истовремено губи вработени – околу 32.000 помеѓу првиот квартал на 2025 и првиот квартал на 2026 – и бара луѓе за повеќе од 2,4 милиони работни места. Холандија има дури 2,83 милиони објавени слободни места, со втора највисока стапка на вработеност во Европа (83,3 отсто). Заедно, тие две земји бараат над 5,2 милиони работници, а обете забележале пад на вработеноста.

Значи проблемот не е дека нема работни места. Проблемот е што нема кој да ги пополни.

Истото се повторува насекаде. Шведска објавила околу 285.000 слободни места, а бројот на вработени ѝ се зголемил само за 32.000. Финска барала над 109.000 работници, а изгубила околу 11.000 вработени. Белгија имала над 1,2 милиони огласи, а раст на вработеноста од само 21.000 луѓе.

Каде стоиме ние во таа табела

Просекот на вработеност во Европската Унија е 76,3 отсто. Единаесет земји имаат над 80 отсто, со Малта на врвот (83,4) и Холандија (83,3), следени од Чешка (82,8).

На другиот крај од скалата е Турција со 57,3 отсто, а меѓу земјите со пониски стапки анализата ги наведува и Македонија, Италија и Романија.

Тоа е податокот што вреди да се остави да отстои една минута. Континентот што бара 10 милиони луѓе се граничи со земји во кои значителен дел од работоспособното население не е во работен однос. Двете работи постојат едновремено, на неколку стотици километри разлика.

Кој расте, кој се празни

Помеѓу првиот квартал на 2025 и истиот на 2026, Шпанија додала околу 430.000 вработени – повеќе од која и да е друга европска земја. Следат Португалија со 82.000, Грција со 34.000, Хрватска со 16.000 и Кипар со 12.000. Тие пет заедно – околу 574.000 нови вработени.

Во истиот период Турција изгубила 392.000 вработени, најголем пад во Европа. Германија околу 32.000, Италија 24.000, Словачка 25.000. Процентуално, најголем пад имаат Унгарија (1,34 отсто), Турција (1,32) и потоа Словенија, Словачка и Србија (1,14 отсто).

Најбрзо растат Кипар (2,52 отсто) и Малта (2,22 отсто) – две мали економии во голема мера зависни од странски работници, каде туризмот, угостителството, транспортот и трговијата продолжуваат да создаваат места.

Не е важно само колку работат, туку како

И еден податок што ретко влегува во наслови. Според истражување на Eurofound, околу 18,8 отсто од работните места во ЕУ можат да се класифицираат како ранливи – комбинација на ниски приходи, несигурност на работното место и недостаток на одредени права.

Значи речиси едно од пет работни места во Унијата – во земјите кои се земаат како одредница за уредено работење – носи ниски приходи и несигурност. Тоа е корисно да се знае пред да се потпише договор преку оглас од EURES.

А наставниците

Во Полска, Бугарија и Естонија наставниците се меѓу најбараните професии – над 18.900 отворени места само во тие три земји. Причината е двојна: наставниот кадар старее, а помалку млади влегуваат во професијата.

Во Шведска, Швајцарија, Норвешка и Лихтенштајн најбарани се здравствените работници. Во Шпанија, Португалија, Малта, Данска, Словачка, Унгарија и Исланд – услужните работници. Во Финска ИКТ експертите, со над 20.000 места.

Сложи ја целата слика и добиваш нешто што не звучи како 2026 година: континентот што со години зборува за автоматизација најмногу бара луѓе кои поправаат, возат, произведуваат, предаваат и се грижат за други луѓе. Тоа се точно оние професии што најтешко се автоматизираат. Прашањето што од тоа излегува е дали образовниот систем ги подготвува луѓето за огласите што реално постојат, или за оние за кои сите зборуваат.